Voor u ligt de begroting 2027. Het is de eerste begroting waarin we uitvoering geven aan het coalitieakkoord ‘Samen bouwen aan morgen 2026-2030’. Daarmee zetten we de eerste stappen in de uitvoering van de koers voor deze bestuursperiode. Midden-Groningen is een gemeente met kansen en tegelijkertijd stevige opgaven. We willen die kansen benutten en keuzes maken die merkbaar zijn voor onze inwoners. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar wat nodig én uitvoerbaar is. Niet alles kan tegelijk en niet iedere plek vraagt om dezelfde aanpak.
Woningbouw heeft de komende jaren hoge prioriteit. De vraag naar woningen is groot en daarom willen we meer tempo maken. Dat vraagt niet alleen om voldoende plannen, maar ook om voldoende capaciteit om deze plannen daadwerkelijk te realiseren. Tegelijk kijken we naar de ontwikkeling van onze gemeente als geheel. De komst van de Nedersaksenlijn biedt nieuwe mogelijkheden voor de bereikbaarheid en ontwikkeling van Midden-Groningen. In onze dorpen en wijken bouwen we ondertussen verder op het gebiedsgericht werken. We sluiten daarbij aan bij wat lokaal speelt en geven inwoners ruimte om mee te denken over hun eigen leefomgeving. Ook cultuur, erfgoed en recreatie dragen bij aan aantrekkelijke en levendige dorpen en aan de ontwikkeling van onze gemeente. Dat betekent ook dat we niet overal hetzelfde hoeven te doen, maar onze inzet richten op wat een dorp, wijk of gebied nodig heeft.
Voor onze economie en het landelijk gebied willen we ruimte bieden aan bedrijven om zich te ontwikkelen en investeren in een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Hierbij willen we talent ontwikkelen en behouden en kansen benutten die bijdragen aan een sterke lokale economie. De energietransitie vraagt tegelijkertijd om keuzes en samenwerking, bijvoorbeeld bij de verduurzaming van woningen en bedrijventerreinen en het omgaan met netcongestie. In het landelijk gebied werken we samen met de landbouwsector aan een toekomstbestendige ontwikkeling, met oog voor landschap en natuur.
Voor Midden-Groningen blijft herstel van de gevolgen van de gaswinning een bijzondere opgave. We blijven ons inzetten voor inwoners die te maken hebben met schade en versterking, maar kijken tegelijkertijd vooruit. Nij Begun biedt de mogelijkheid om een generatie lang te investeren in het perspectief van Groningen en Noord-Drenthe. We willen ervoor zorgen dat deze kansen ook daadwerkelijk in Midden-Groningen landen. Daarmee gaat deze opgave steeds nadrukkelijker over herstel én perspectief: het herstellen van wat door de gaswinning is geraakt en tegelijkertijd investeren in een gemeente die daar op langere termijn sterker uitkomt.
Ook in het sociaal domein zetten we een belangrijke ontwikkeling voort. We willen ondersteuning dichter bij inwoners organiseren en meer uitgaan van wat mensen zelf en met hun omgeving kunnen. Preventie en vroegtijdige ondersteuning spelen daarin een steeds grotere rol. In 2027 krijgt de nieuwe stichting voor de sociale teams verder vorm en is het het eerste volledige jaar waarin Midwerk de gemeentelijke taken op het gebied van werk en inkomen uitvoert. Deze veranderingen moeten er vooral toe leiden dat inwoners eenvoudiger hun weg vinden, ondersteuning beter op elkaar aansluit en mensen sneller worden geholpen.
De ambities voor deze bestuursperiode vragen ook iets van de manier waarop we als gemeente werken. We willen duidelijk, bereikbaar en praktisch zijn voor inwoners en ondernemers. We kijken kritisch naar regels en processen, nemen regie waar dat nodig is en zoeken de samenwerking waar die ons verder helpt. Daarbij houden we oog voor de menselijke maat en voor wat in de praktijk uitvoerbaar is. Zo willen we de komende jaren stap voor stap zichtbaar resultaat boeken voor Midden-Groningen.
We doen dit vanuit een financieel perspectief dat op korte termijn ruimte biedt, maar voor de jaren daarna onder druk staat. De begroting 2027 is sluitend, terwijl vanaf 2028 aanzienlijke tekorten ontstaan. Gelet op de onzekerheden in het financiële perspectief onderzoeken we samen met uw raad wanneer en in welke mate bijsturing nodig is.