Onder het programma Bestuur en bedrijfsvoering is geen aparte visie en/of doelstelling opgenomen. Deze komen, voor zover relevant, terug in de desbetreffende paragrafen. In het programma zelf begroten wij de belangrijkste inkomensstroom van de gemeente: de algemene uitkering.
Omdat een groot deel van de hierop te nemen informatie is opgenomen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’, wordt hier volstaan met een korte toelichting op de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de budgetraming ‘Overhead’, de stand van de algemene reserve in 2027, de te betalen vennootschapsbelasting en de post onvoorzien.
Ontwikkeling algemene uitkering uit het gemeentefonds
De algemene uitkering uit het gemeentefonds is geraamd op basis van de septembercirculaire 2026.
Op grond van het BBV nemen we in de begroting een afzonderlijk overzicht van de overheadkosten op. Daarbij geldt als uitgangspunt: wat direct aan een taak of product kan worden toegerekend, wordt direct toegerekend. Ondersteunende taken die niet direct dienstbaar zijn aan een externe klant of een extern product behoren tot de overhead. Dit geldt ook voor kosten van uitbestede bedrijfsvoering. Ook de sturende taken van hiërarchisch leidinggevenden en de bijbehorende loonkosten worden volledig tot de overhead gerekend. De positionering van een functie binnen de organisatie is daarbij niet bepalend voor de vraag of sprake is van overhead. De overheadkosten in de meerjarenbegroting zijn als volgt:
| Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Realisatie 2025 | Gewijzigde begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Saldo lasten en baten | ||||||
| Overhead | 33.146 | 36.359 | 37.723 | 39.269 | 40.301 | 41.099 |
| 33.146 | 36.359 | 37.723 | 39.269 | 40.301 | 41.099 | |
Voor een specificatie van de mutaties in de reserves verwijzen we naar onderdeel 4.9 ‘Overzicht reserves en voorzieningen’. Daar zijn de actuele standen van de reserves en voorzieningen en de geraamde toevoegingen en onttrekkingen opgenomen. De standen worden jaarlijks geactualiseerd. De toevoegingen en onttrekkingen zijn verwerkt in de budgetonderdelen van de thema’s. De ontwikkeling van de algemene reserve in de begroting 2027 ziet er als volgt uit:
| Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Stand 01-01-2027 | Storting | Onttrekking | Stand 31-12-2027 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Algemene reserve (algemeen) | 17.812 | 0 | 65 | 17.747 | ||
| Totaal | 17.812 | 0 | 65 | 17.747 | ||
Jaarlijks beoordelen we voor de vennootschapsbelasting (Vpb) of sprake is van ondernemingsactiviteiten. Wanneer met een activiteit structureel winst wordt behaald en aan de overige voorwaarden voor belastingplicht wordt voldaan, kan de gemeente voor deze activiteit worden aangemerkt als ondernemer en vennootschapsbelasting verschuldigd zijn.
Uit de beoordeling over de jaren 2021 tot en met 2024 blijkt dat sprake is van ondernemingsactiviteiten voor de verkoop van huishoudelijke reststoffen, bedrijfsafval en grondexploitaties. Over deze activiteiten is in deze jaren vennootschapsbelasting afgedragen. Ook voor 2027 houden we daarom rekening met vennootschapsbelasting.
| Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Realisatie 2025 | Gewijzigde begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Saldo lasten en baten | ||||||
| Heffing VPB | 0 | 128 | 128 | 128 | 128 | 128 |
| Totaal | 0 | 128 | 128 | 128 | 128 | 128 |
Voor onvoorziene uitgaven is jaarlijks een vast bedrag van € 150.000 opgenomen. Deze stelpost is bedoeld voor tegenvallers en andere uitgaven die bij het opstellen van de begroting niet waren voorzien.
| Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Realisatie 2025 | Gewijzigde begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Saldo lasten en baten | ||||||
| Onvoorzien | 0 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 |
| Totaal | 0 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 |
| Naam Indicator | Eenheid | Peiljaar | MG | Nederland | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gemiddelde WOZ waarde | Duizend euro | 2026 | €322 | €439 | |||
| 2025 | €295 | €398 | |||||
| 2024 | €275 | €378 | |||||
| 2023 | €239 | €368 | |||||
| Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden | In euro’s | 2026 | €1.130 | €993 | |||
| 2025 | €1.061 | €957 | |||||
| 2024 | €997 | €928 | |||||
| 2023 | €954 | €860 | |||||
| Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden | In euro’s | 2026 | €1.189 | €1.091 | |||
| 2025 | €1.101 | €1.050 | |||||
| 2024 | €1.035 | €1.014 | |||||
| 2023 | €997 | €942 | |||||
| Formatie | Fte per 1.000 inwoners | 2025 | 12,1 | ||||
| 2024 | 11,7 | ||||||
| 2023 | 11,3 | ||||||
| Bezetting | Fte per 1.000 inwoners | 2025 | 12,0 | ||||
| 2024 | 11,2 | ||||||
| 2023 | 11 | ||||||
| Apparaatskosten | Kosten per inwoner | 2025 | €525 | ||||
| 2024 | €530 | ||||||
| 2023 | €535 | ||||||
| Externe inhuur | Kosten als % van tot. loonsom + | 2025 | 15,2% | ||||
| tot. kosten inhuur extern | 2024 | 14,8% | |||||
| 2023 | 17,4% | ||||||
| Overhead | % van totale lasten | 2025 | 7,9% | ||||
| 2024 | 8,4% | ||||||
| 2023 | 11,2% | ||||||
| De gegevens over WOZ-waarde en Woonlasten zijn overgenomen van waarstaatjegemeente.nl met peildatum 15-07-2026. De indicatoren: formatie, bezetting, apparaatkosten, externe inhuur en overhead worden berekend op basis van eigen gegevens, zodoende zijn hierover bij ons geen landelijke gegevens bekend. | |||||||
| Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Realisatie 2025 | Begroot na wijziging 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Lasten | ||||||
| Bestuur | 6.565 | 3.878 | 4.113 | 4.176 | 4.300 | 4.459 |
| Bestuursondersteuning | 33.575 | 37.283 | 38.420 | 39.989 | 41.042 | 41.852 |
| Belastingen | 1.199 | 1.010 | 1.078 | 1.100 | 1.131 | 1.162 |
| Treasury | 1.018 | 787 | 511 | 270 | 132 | 179 |
| Overige baten en lasten | 3.179 | 2.938 | 369 | 172 | 711 | 1.243 |
| Totaal Lasten | 45.536 | 45.896 | 44.490 | 45.707 | 47.315 | 48.893 |
| Baten | ||||||
| Bestuur | ||||||
| Bestuursondersteuning | 1.000 | 312 | 157 | 161 | 166 | 171 |
| Belastingen | 24.460 | 25.545 | 27.177 | 27.903 | 28.627 | 29.422 |
| Treasury | 2.219 | 1.490 | 1.509 | 1.254 | 1.000 | 745 |
| Gemeentefonds | 174.344 | 174.390 | 181.526 | 179.357 | 181.491 | 188.893 |
| Overige baten en lasten | 1.652 | 1.536 | 1.737 | 729 | 721 | 713 |
| Totaal Baten | 203.673 | 203.273 | 212.105 | 209.404 | 212.005 | 219.943 |
| Saldo voor bestemming | 158.138 | 157.377 | 167.615 | 163.697 | 164.689 | 171.049 |
| Stortingen | ||||||
| Bestuursondersteuning | 4 | |||||
| Overige baten en lasten | 3.321 | |||||
| Totaal Stortingen | 3.325 | |||||
| Onttrekkingen | ||||||
| Bestuursondersteuning | 450 | 11 | 14 | 14 | ||
| Overige baten en lasten | 3.052 | 1.294 | ||||
| Totaal Onttrekkingen | 3.502 | 1.305 | 14 | 14 | 0 | 0 |
| Totaal mutatie reserves | 177 | 1.305 | 14 | 14 | 0 | 0 |
| Saldo na bestemming | 158.314 | 158.682 | 167.629 | 163.711 | 164.689 | 171.049 |
Het voordelig saldo voor bestemming op het programma Bestuur en bedrijfsvoering is toegenomen met € 10.238.000 ten opzichte van de begroting 2026. Het voordelig saldo na bestemming is toegenomen met € 8.947.000. We lichten per product de belangrijkste wijzigingen toe.
Bestuur
Het saldo van het product Bestuur is ten opzichte van 2026 met € 235.000 verslechterd. De lasten zijn met € 235.000 toegenomen.
Lasten (€ 235.000 nadelig): De lasten nemen met € 235.000 toe. Dit komt voornamelijk door de kosten van een zesde wethouder (€ 177.000). Deze kosten zijn voor 2026 bij de Najaarsnota 2026 bijgesteld, maar zijn nog niet verwerkt in de begroting 2026 waarmee hier wordt vergeleken. Daarnaast leidt indexatie van loonkosten en overige budgetten tot een nadeel van € 58.000.
Bestuursondersteuning
Het saldo van het product Bestuursondersteuning is ten opzichte van 2026 met € 1.289.000 verslechterd. De lasten zijn met € 1.137.000 toegenomen, de baten zijn met € 155.000 afgenomen en de onttrekkingen aan de reserve zijn met € 3.000 toegenomen.
Lasten (€ 1.137.000 nadelig): De personeelskosten nemen met € 1.025.000 toe door loonindexatie en de formatieve uitbreiding waartoe bij de Voorjaarsnota 2026 is besloten. Het gaat onder andere om capaciteit voor cybersecurity en gegevensbescherming, digitalisering en informatievoorziening en inkoop. Daarnaast zijn centrale personeelsbudgetten in 2027 nog niet functioneel toegerekend, terwijl dit in 2026 gedeeltelijk wel het geval was. Hierdoor zijn de lasten binnen Bestuursondersteuning € 436.000 hoger. Tegenover deze stijging staan € 286.000 lagere ICT-lasten als gevolg van bezuinigingsmaatregelen en lagere kapitaallasten. De lasten voor het Gegevensknooppunt Groningen zijn € 155.000 lager doordat de gemeente sinds 2026 geen penvoerder meer is. Hier staat eenzelfde daling van de baten tegenover. Indexatie van overige budgetten leidt tot een nadeel van € 117.000.
Baten (€ 155.000 nadelig): Sinds 2026 is de gemeente geen penvoerder meer voor het Gegevensknooppunt Groningen. Hierdoor vervallen de bijdragen van andere deelnemende organisaties. Tegenover de € 155.000 lagere baten staan € 155.000 lagere lasten.
Reservemutaties (€ 3.000 voordelig): Vanwege de geringe afwijking wordt dit niet nader toegelicht.
Belastingen
Het saldo van het product Belastingen is ten opzichte van 2026 met € 1.564.000 verbeterd. De lasten zijn met € 68.000 toegenomen en de baten zijn met € 1.632.000 toegenomen.
Lasten (€ 68.000 nadelig): De raming van de uitvoeringskosten voor de OZB is structureel met € 40.000 verhoogd. Daarnaast leidt indexatie tot € 28.000 hogere lasten.
Baten (€ 1.632.000 voordelig): De OZB-opbrengsten nemen met € 1.632.000 toe door indexatie, de eerder vastgestelde bezuinigingsmaatregelen en actualisatie van het areaal.
Treasury
Het saldo van het product Treasury is ten opzichte van 2026 met € 295.000 verbeterd. De lasten zijn met € 276.000 afgenomen en de baten zijn met € 19.000 toegenomen.
Lasten (€ 276.000 voordelig): De rentelasten zijn lager door lagere rente op langlopende geldleningen en een hogere toerekening van rentelasten aan de taakvelden.
Baten (€ 19.000 voordelig): De rentebaten uit schatkistbankieren zijn hoger door een hoger rentepercentage en een hoger saldo in de schatkist.
Gemeentefonds
Het saldo van het product Gemeentefonds is ten opzichte van 2026 met € 7.136.000 verbeterd. De baten zijn met € 7.136.000 toegenomen.
Baten (€ 7.136.000 voordelig): De algemene uitkering uit het gemeentefonds is € 7.136.000 hoger dan in 2026. De stijging hangt onder andere samen met de ontwikkeling van het accres en de uitkeringsbasis. De raming is gebaseerd op de mei- en septembercirculaire 2026.
Overige baten en lasten
Onder Overige baten en lasten worden stelposten en nog niet functioneel toegerekende uitgaven en inkomsten verantwoord. Het saldo verbetert na reservemutaties met € 1.476.000 ten opzichte van 2026. De lasten nemen met € 2.569.000 af, de baten nemen met € 201.000 toe en de reservemutaties leiden tot een nadeel van € 1.294.000.