2.5 Programma Gevolgen gas- en zoutwinning en lokaal programma NPG | Jaarstukken 2025

2.5.0 Inleiding

In dit programma beschrijven we de ontwikkelingen in 2025, die samenhangen met de diverse aspecten van Nij Begun. Ons lopende lokale programma gevolgen gas- en zoutwinning, de duurzaamheidsmaatregelen en het programma Hart van Midden-Groningen (het lokale programmaplan NPG) zijn hier integraal onderdeel van. Ook gaan we kort in op de vorderingen binnen de Sociale en Economische Agenda.

Met Nij Begun worden 50 maatregelen ingezet, die zijn gericht op de verbetering van schadeherstel, de versterking, verduurzaming en een beter toekomstperspectief voor alle Groningers. De aanpak bestaat uit 4 pijlers met 50 maatregelen voor de regio gedurende 30 jaar.

2.5.1 Herstelagenda

Algemeen

Binnen de herstelagenda werken we, vooral met NCG en IMG, aan een snellere en betere uitvoering van de versterking en een betere afhandeling van schade. Dat is én blijft nodig. Ondanks dat de gaswinning officieel op 19 april 2024 is gestopt, zijn er nog steeds bevingen. Hoewel de bevingen over het algemeen afnemen in frequentie en zwaarte komen er nog steeds zware bevingen voor. Zo vond afgelopen jaar in Zeerijp, met een magnitude van 3,4 op de schaal van Richter, nog één van de zwaarste bevingen plaats. De opgave blijft dan ook onverminderd urgent.

Woningen en gebouwen, die niet voldoen aan de veiligheidsnorm moeten worden versterkt. Deze versterkingsopgave heeft veel impact op onze inwoners, die hiermee te maken hebben. Vanwege deze impact en onze diverse rollen hebben we een brede betrokkenheid. In 2025 heeft NCG ons lokale plan van aanpak uitgevoerd. Ook hebben we samen met NCG en IMG de Agenda voor Herstel ondertekend. Deze Agenda voor Herstel moet ervoor zorgen dat we gezamenlijk tot milder, makkelijker en menselijker oplossingen komen binnen het gasdossier.

Wat willen we bereiken?

a. De versterking mensgericht en gebiedsgericht uitvoeren; Bewoners de baas over herstel en versterking

Inwoners van het aardbevingsgebied moeten net zo veilig kunnen wonen en leven als inwoners in de rest van Nederland. Daarom worden gebouwen die mogelijk niet veilig zijn getoetst aan de veiligheidsnorm. Wanneer een gebouw niet voldoet dan wordt deze versterkt. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) voert deze beoordelingen en versterkingen uit. Over de voortgang en opdracht aan NCG wordt in het jaarlijkse Lokaal Plan van Aanpak ingegaan. In de versterkingsopgave is de batch 1588 een uitzondering. Deze wordt niet door NCG, maar onder onze regie uitgevoerd. Het doel is om de versterking in samenwerking met alle betrokken partijen mens- en gebiedsgericht uit te voeren.

Acties

b. De leefbaarheid in dorpen en wijken na de versterkingsopgave herstellen en vergroten

De leefbaarheid in dorpen en wijken binnen de versterkingsopgave staat onder druk als gevolg van zowel de aardbevingen als de langdurige versterkingswerkzaamheden. Schade, hersteltrajecten en ingrijpende werkzaamheden in de leefomgeving hebben een blijvende impact op inwoners en de kwaliteit van de woonomgeving. De inzet van de gemeente is erop gericht om, waar mogelijk, bij te dragen aan het herstel en de versterking van de leefbaarheid. Hierbij wordt aangesloten op de voortgang van de versterkingsopgave en wordt gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van dorpen en wijken voor de langere termijn.

Acties

2.5.2 Duurzaamheidsmaatregelen Nij Begun: alle woningen in 2035 geïsoleerd

Algemeen

Binnen Nij Begun wordt ingezet op het verbeteren van de energieprestaties van woningen, met als doel dat deze in 2035 aardgasvrij kunnen zijn. De aanpak richt zich zowel op woningen binnen de versterkingsopgave, waar isolatiemaatregelen zoveel mogelijk worden gecombineerd met versterkingswerkzaamheden, als op overige woningen met een matig of slecht energielabel. Voor deze laatste groep worden rijksmiddelen ingezet om isolatiemaatregelen te stimuleren. De maatregelen dragen bij aan het verlagen van de warmtevraag en sluiten aan bij bredere opgaven, zoals de Transitievisie Warmte.

Wat willen we bereiken?

a. Voor bewoners die nog wachten op een zware of middelzware versterking van de woning willen we isolatiemaatregelen toepassen tijdens de versterkingswerkzaamheden

Door NCG worden isolatiemaatregelen toegepast tijdens de versterkingswerkzaamheden, wanneer dit in het voortraject kon worden ingepast. Wanneer dit niet lukt hebben bewoners de mogelijkheid om het traject (planvorming) opnieuw te starten. Bij nieuw gestarte trajecten in 2025 is het standaard onderdeel van de planvorming voor een woning.

b. Woningen met matige en slechte energie labels willen we zodanig isoleren dat ze in 2035 van het aardgas af kunnen.

In 2025 is gebleken dat de uitvoering van de isolatiemaatregelen onder druk staat door een hoge vraag naar isolatieplannen en een beperkte beschikbaarheid van adviseurs. Hierdoor zijn wachttijden ontstaan. De gemeente heeft in regionaal verband aandacht gevraagd voor een evenwichtige verdeling van capaciteit, waarbij met name in het versterkingsgebied wordt ingezet op een kortere doorlooptijd. Daarnaast is aandacht gevraagd voor de uitvoerbaarheid en uitlegbaarheid van de subsidieregeling voor inwoners. Hierbij is benadrukt dat bewoners niet geconfronteerd zouden moeten worden met onverwachte kosten wanneer maatregelen binnen de kaders van de regeling vallen. Ook is in regionaal verband het belang benadrukt van een stabiele en consistente uitvoering van de regeling. Wijzigingen in de regeling kunnen leiden tot verschillen tussen inwoners, hetgeen als onwenselijk wordt gezien. Er is daarom ingezet op het beperken van verschillen en het waarborgen van gelijke behandeling van vergelijkbare situaties, met waar nodig ruimte voor maatwerk. Deze aandachtspunten worden in de verdere uitvoering van de regeling meegenomen.

2.5.3 Sociale en Economische Agenda

Algemeen

In 2025 is verdere invulling gegeven aan de langjarige ambitie om gedurende een periode van 30 jaar te investeren in brede welvaart in de regio. Hierbij is intensief samengewerkt tussen Rijk, provincie en gemeenten, die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling en uitvoering van de sociale en economische agenda.

Wat willen we bereiken?

a. Ons doel met de sociale en economische agenda is de relatieve achterstand in brede welvaart binnen onze gemeente in één generatie (30 jaar) in te lopen.

Sociale agenda
In 2025 hebben we het overgrote gedeelte van de 16 maatregelen binnen de sociale agenda tot besluitvorming gebracht. Het mandaat voor deze besluitvorming lag bij de wethouders sociaal domein van de 13 gemeenten (de 10 Groninger en 3 Noord-Drentse gemeenten) en de gedeputeerde van de provincie Groningen. Dit vond plaats in een zorgvuldig proces binnen de tijdelijke governance op basis van een convenant voor de periode 2025-2026.

De rol van gemeenten is binnen deze maatregelen steeds verschillend van aard. Soms zijn we als gemeente penvoerder en ontvangen we ook de bijbehorende middelen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de leefbaarheidsmaatregelen. Bij andere maatregelen is een andere partij aan zet om de samenwerking vorm te geven en de middelen te besteden. Bij nagenoeg elke maatregel is er sprake van alliantievorming: het samen vormgeven met alle maatschappelijke partners aan de uitvoering. Bij nog niet alle maatregelen zijn de middelen langjarig verdeeld.

In 2025 zijn de volgende maatregelen besloten:

Inwoners aan zet met een eigen budget
Ontmoetingsplekken
Wijken en dorpen aan zet met wijk- en dorpsondersteuning
Opbouwwerk (jongerenwerk, buurtsportcoaches/cultuurcoaches)
Van Drenthe tot aan het wad, cultuur. (Gedeeltelijk; RTV Noord en RTV Drenthe)
Tijd voor Toekomst 2 uur generiek, 6 uur specifiek (langjarige middelenverdeling volgt)
Versterking pedagogische omgeving in het voortgezet onderwijs
Stevige basis voor taal en digitale geletterdheid
Nij Begunbanen
Doorbreken van generatiearmoede met buddy’s en doorbraakmethode
Verlegen van aantal voortijdig schoolverlaters
Kansrijke start voor de ontwikkeling van het programma (uitvoering/middelenverdeling volgt)
Welzijn op recept (middelenverdeling volgt)
Vergroten mentale weerbaarheid jeugd

Economische agenda
De Economische Agenda is in juni 2025 definitief vastgesteld. De agenda richt zich op brede investeringen die de gehele regio versterken, met focus op de thema’s onderwijs, kennis en arbeidsmarkt, ruimte voor bedrijvigheid, digitalisering en profilering. Daarnaast wordt ingezet op vijf sectoren: duurzame energie, gezondheid, landbouw, industrie en vrijetijdseconomie. De Economische Agenda werkt toe naar een volgende fase in 2026. De komende periode staat in het teken van het afronden van het meerjarige uitvoeringsplan voor de periode 2026 tot en met 2028, het verder organiseren van de uitvoeringsstructuur en het toegankelijk maken van de beschikbare middelen. De planning is dat zowel het uitvoeringsplan als de uitvoeringsstructuur voor juli 2026 zijn gerealiseerd. Voor onze gemeente betekent dit dat er meer duidelijkheid ontstaat over wanneer regionale programma’s van start gaan en op welke wijze wij hierop kunnen aansluiten.

2.5.4 Nationaal Programma Groningen (NPG) - lokaal programma Hart voor Midden-Groningen

Algemeen

Nationaal Programma Groningen (NPG) is er om Groningers een betere toekomst te geven. Met dit programma willen we de Brede Welvaart vergroten. Dit betekent dat we niet alleen kijken naar de economie, maar ook naar gezondheid, tevredenheid van inwoners, de leefomgeving, natuur en milieu, opleidingsniveau en het vertrouwen in de overheid. Daarnaast willen we dat het imago van Groningen verbetert. Voor Midden-Groningen kunnen we geld aanvragen voor projecten uit het programmaplan Hart voor Midden-Groningen, dat door de gemeenteraad is vastgesteld. Op dit moment zijn er geen belangrijke verschillen in financiën, planning of resultaten vergeleken met de begroting van 2025. In 2025 is binnen het lokale programma Hart voor Midden-Groningen verder gewerkt aan herstel, toekomstperspectief en brede welvaart voor inwoners. Het programma zit nu middenin de uitvoeringsfase. Na de herijking in 2022 omvatte het programma 21 lopende projecten. Daarvan hebben wij in 2025 drie succesvol afgerond en hebben wij één subsidieaanvraag toegekend gekregen. Waar in eerdere jaren vooral de resultaten van losse projecten te zien waren, wordt in 2025 steeds duidelijker hoe de projecten samen bijdragen aan het geheel. Hierdoor wordt het gezamenlijke effect van het programma steeds beter zichtbaar.

Wat willen we bereiken?

a. Uitvoering geven aan het lokaal Programmaplan Hart voor Midden-Groningen

In 2025 hebben wij gewerkt aan 21 projecten. Van deze projecten zijn er in 2025 al drie afgerond, met mooie resultaten. Een voorbeeld hiervan is het project Ontwikkelbedrijf. Dit project had als doel om de arbeidsmarkt toegankelijk te maken en te houden voor alle inwoners van Midden-Groningen. Inwoners konden een ontwikkeltraject volgen en een diploma of deelcertificaat halen. Hiermee is hun positie op de arbeidsmarkt versterkt. De financiering vanuit Nationaal Programma Groningen is in 2025 afgerond, maar de aanpak gaat door. Met andere subsidies en via de reguliere werkwijze van de gemeente wordt dit project voortgezet. Zo blijft de investering in duurzame arbeidsparticipatie ook op de lange termijn bestaan. De andere projecten die wij hebben afgerond zijn JIM-aanpak en Toekomstig Cultureel Erfgoed.

In 2024 zijn samen met uw raad verschillende scenario’s onderzocht voor het projectvoorstel Versterken Inwonersinitiatieven (5%-amendement). Het doel was om het beschikbare geld effectief in te zetten binnen de bestaande programmakaders. In 2025 heeft uw raad besloten het bedrag voor deze aanvraag te verdelen over de projecten Beeldbepalende Verpauperde Panden, Moeders van Midden-Groningen, Bedrijvig & Leefbaar en Landschap & Natuur.

Met de aanvraag Bedrijvig & Leefbaar willen we geld vragen om knelpunten op onze bedrijventerreinen aan te pakken. De conceptaanvraag heeft meer tijd gekost dan vooraf gedacht. We dienen de definitieve aanvraag in 2026 in bij Nationaal Programma Groningen.

Binnen de dertien projecten die in 2025 nog lopen, zijn ook veel mijlpalen bereikt. De gemeente is trots op de ontwikkeling van Hart voor Midden-Groningen en op de bijdrage die het programma levert aan de doelen van Nationaal Programma Groningen. De aandacht voor het verbeteren van de sociaaleconomische positie van inwoners sluit aan bij positieve ontwikkelingen in de regio. Tegelijkertijd laat het programma zien hoe belangrijk langdurige investeringen zijn voor onze gemeente.

Met de projecten binnen Hart voor Midden-Groningen leggen we een stevige basis voor de toekomst, zoals Nij Begun. Zo kan Midden-Groningen ook de komende jaren blijven werken aan brede welvaart en toekomstperspectief voor haar inwoners. Een toelichting op alle projecten vindt u op deze website.

b. Voortgang NPG-projecten 2025

code	Projectnaam	Voortgang eind 2025	Inspanningen, resultaten en indicatoren 2025	Gehonoreerd bedrag incl. Btw	Gehonoreerd bedrag excl. Btw	Besteding t/m 2025 (excl. Btw)
Projecten uit Leefbaarheidsgelden
S01-2m	Kademuur Hellum	afgerond		151	125	118
S01-2n	Steigers Kielwindeweer	afgerond		61	50	42
S01-2p	Kwaliteitsverbetering Foxholstermeer	afgerond		113	93	93
S01-2q	Ontmoetingsplek Froombosch	afgerond		290	240	237
S01-2r	Herinrichting centrumgebied Slochteren	afgerond		457	378	276
S01-2s	Ontmoetingsplek Siddeburen	afgerond		250	207	207
Totaal				1.323	1.093	973

Project via Provincie
S02-1	Pilot aardgasvrije wijk (Gorecht-Noord)	middenin realisatie	In december 2024 is de Warmtecompagnie (WC) opgericht. Aandeelhouders zijn de gemeente (80%) en het Waterbedrijf Groningen Duurzaam (WBGD) (20%). De WC heeft besloten een lening aan te gaan bij de Nederlandse Waterschapsbank. De gemeente staat garant voor deze lening. Daarnaast heeft de gemeente kapitaal ingebracht. Sinds december 2024 zijn er flinke vorderingen gemaakt op weg naar de realisatie van de Warmtecompagnie. Tegelijkertijd hebben we te maken gehad met een aantal tegenvallers. Belangrijkste tegenvaller is dat de woningcorporatie de Reensche Compagnie zich in maart 2025 heeft teruggetrokken. Er zijn ter vervanging woonblokken gevonden in de Spoorstraat Kieldiep. Ondanks dat we nog voor enkele financiële uitdagingen staan, liggen we daarmee nog altijd op koers voor het realiseren van het warmtenet, zij het met enige vertraging. In 2025 is de directeur van de Warmtecompagnie aangesteld. Er heeft een tweetal aandeelhoudersoverleggen (AHO) plaatsgevonden van de Warmtecompagnie. De wethouden met de portefeuille Energietransitie, heeft zitting genomen is het AHO; de wethouder Energietransitie is door het college van Midden-Groningen een mandaat en machtiging verleend om beslissingen te nemen als stemgerechtigd lid tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de WarmteCompagnie. De leveringsovereenkomst tussen warmteleverancier ESKA en de WarmteCompagnie is getekend. De exploitatieovereenkomsten tussen de WarmteCompagnie en de woningcorporaties Lefier, Groninger Huis en Woonzorg zijn getekend.	6.000	6.000	2.125
			De Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen-subsidie is door Lefier aangevraagd, en deze is toegekend. Door de projectontwikkeling in 2025 is halverwege 2025 besloten de eerdere Warmtenetten Investeringssubsidie weer in te trekken en een nieuwe aanvraag in te dienen. In november 2025 heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland deze aanvraag positief beoordeeld en een subsidiebeschikking voor 3,5 miljoen afgegeven. Aanvullende is in augustus een aanvraag ingediend binnen de Subsidieregeling Warmtetransitie Projecten van de provincie Groningen, á 3,1 miljoen. Deze aanvraag bevindt zich momenteel in de tweede beoordelingsfase. Wanneer beide subsidies zijn toegekend zal het definitieve financieringsbesluit worden genomen. Vervolgens vragen wij begin 2026 aan onze aandeelhouders goedkeuring voor het aanbesteden van het warmtenet. Parallel aan de subsidietrajecten is de tweede helft van 2025 de realisatie van het warmtenet voorbereid. Er is gewerkt aan de technische uitwerking van de leidingen, de bronnen en de warmtecentrale. Alle ontwerpen, voorwaarden en aanbestedingsdocumenten staan gereed. Na een positief aandeelhoudersbesluit kan direct worden gestart met de aanbesteding.
			Een eerste marktverkenning heeft opgeleverd dat een viertal marktpartijen heeft aangegeven te gaan inschrijving op de aanbesteding. Vervolgens kan na een positief aanbestedingsresultaat worden gestart met de realisatie. Met deze voorbereidingen is het mogelijk om voortvarend door te pakken en begin 2027 de eerste warmte te leveren. Omdat het project enige vertraging heeft opgelopen kan de startdatum van levering zoals opgenomen in de leveringsovereenkomsten tussen de WarmteCompagnie en de corporaties niet worden nageleefd. Om deze reden is een addendum opgesteld waarin een nieuwe leveringsdatum is opgenomen. Deze is door alle partijen getekend.
Totaal				6.000	6.000	2.125

Projecten uit Trekkingsrecht
M01	bouw programma MG	afgerond		968	880	880
M02	Dorpsproces Overschild	afgerond		1.171	1.070	1.070
M03	Beleving en Verhaal Overschild	afgerond		141	120	120
M04	Plus op Sport (wijken Gorecht & Woldwijck Hoogezand)	middenin realisatie	Voor dit project zijn twee van de drie gymzalen gerealiseerd. De laatste gymzaal was gepland bij de Mars. In de zomer van 2025 heeft de gemeenteraad besloten het ontwikkelen van de gymzaal los te koppelen van de woningbouw. Daarna is ingezet op een traject om samen met de buurt een nadere verkenning te doen en draagvlak te zoeken. Er zijn daarnaast diverse locatiestudies uitgevoerd omdat er meer onderzoek nodig was.	3.978	3.407	2.222
M22 voor- heen M05	Herstructurering Hoogezand-Noord (incl. 2e fase)	middenin realisatie	Vanuit het programma wordt een deel van de herstructurering in Hoogezand Noord gefinancierd. Wij geven toelichting op de onderdelen waarvoor de NPG-subsidie is toegekend. In de Zeeheldenbuurt West: Voorontwerp Omgevingsplan in procedure gebracht incl. inloopavond. SOK Gemeente-Corporaties is ondertekend. De civiel-technisch ontwerpwerkzaamheden zijn aanbesteed en Voorontwerp Omgevingsplan is in de maak. De selectie van een marktpartij voor de woningbouw gebeurt op basis van een tenderprocedure. Met de buurt is stil gestaan bij eerste sloop die nu ook zichtbaar wordt in de wijk en in de eerste helft van 2026 wordt afgerond. Park: het Cruyff Court en beweegroute zijn geopend. De speeltuin is vernieuwd evenals de paden. Het park is nu een prettige plek om te bewegen en spelen en wordt veel gebruikt door bewoners. Bedrijvenzone: Er zijn opnieuw gesprekken met ondernemers gevoerd, o.a. n.a.v. voorbereiding verkeersbesluit deelse afsluiting Kerkstraat- Barentszstraat. Daarnaast werken wij aan een voorstel voor perspectief Agrifirm silo's. Op dit moment worden de silo’s gevuld met een indoor skatebaan en een pop-up restaurant. Voor de Kerkstraat is het verkeersbesluit dat gaat over het deels afsluiten Kerkstraat-Barentszstraat voorbereid en gepubliceerd. De overige verkeersmaatregelen doorstroom en veiligheid Kerkstraat zijn in voorbereiding.	12.511	11.842	4.293
M06	Aanpak verpauperde panden	middenin realisatie	Verspreid over de gemeente Midden-Groningen staan panden en woningen die niet goed onderhouden worden of verpauperd zijn. In 2025 zijn acht van deze panden opgepakt in het project. Dit zijn zonder uitzondering complexe casussen waarbij de inzet gericht is op een oplossing met de zachte hand. Dit betekent contact leggen met de eigenaar, in gesprek komen en zoeken naar oplossingen voor de verpaupering. Daarin wordt ook nauw samengewerkt met de maatschappelijke partners.	6.000	5.941	1.336
M07	Midden-Groningen op de kaart (incl. 2e fase)	middenin realisatie	Met het project 'Midden-Groningen op de kaart' wil de gemeente toerisme versterken en de leefbaarheid in de regio verbeteren. In 2025 zijn meer activiteiten ontwikkeld rondom bestaande routes. Een goed voorbeeld hiervan zijn vaartochten langs scheepsbouw in aansluiting op de wandelroute 'Van Faber naar de sluis'. Maar ook ‘de boer op!’, festival Roegwold klassiek, Proef het witte goud en de Roege Rondjes. Er wordt, naast de fysieke folders, steeds meer online naar de routes wordt verwezen. Op de Wolf Maps kaart 'Ontdek Midden-Groningen' staan alle routes.	255	228	155
M08	Jongeren pitchen cultuurprojecten (Dragon's Den)	middenin realisatie	Het project geeft jongeren de kans om zelf cultuurprojecten op te zetten. Er zijn twee momenten georganiseerd waarop jongeren hun pitch konden doen. Daarnaast zijn de jongeren begeleid in het realiseren van hun project. Denk aan films, podcast en een dinerdansshow. De zaterdagmiddagshow, nu een eigenstandig onderdeel, is georganiseerd. Dit blijkt een goeie manier te zijn om de jongeren te bereiken. Het is een laagdrempelig evenement waar meerdere jongeren in contact komen met theater, film, muziek en hun eigen makers-vaardigheden kunnen ontwikkelen. Dit doet het Kielzog samen met RTV Midden-Groningen.	250	250	180
M09	Bevordering Sociale Veerkracht (incl. 2e fase)	afgerond		473	451	451
M10	IJsberg	afgerond		1.576	1.576	1.239
M11	Ervaringsdeskundigen	laatste deel realisatiefase	Vanuit het project kunnen ervaringsdeskundigen ingezet worden in het Sociaal Team. Daarvoor is gewerkt aan de professionalisering van ervaringsdeskundigen, inclusief afronding MBO4 en de start van HBO Social Work. Daarnaast is er gewerkt aan het verbeteren van de samenwerking met externe partners en de zichtbaarheid en erkenning van de meerwaarde van de inzet ervaringsdeskundigen. Dit onder andere door actieve deelname aan projecten zoals Voorzieningenwijzer, Armoedepact, POSO-beurs en de Doorbraakmethode.	937	937	834
M12	Jongeren met Toekomst	middenin realisatie	Jongeren een betere toekomst geven door ze te ondersteunen met het oplossen van schulden en helpen grip te krijgen op de financiën. Er zijn in 2025 ruim 80 jongeren die gebruik maken van het project. Het inloopspreekuur bij het Aletta Jacobs College begint steeds beter te lopen. Ook zijn we actief geweest bij meerdere gastlessen over geld. Het groepsprogramma was een succes met zeven deelnemers. Daarnaast zijn we begonnen met het aanbieden van sporten voor jongeren bij Stayfit. Met Geldfit is er een eerste 'fotomoment' gemaakt van de geldroute voor jongeren binnen de gemeente. Hieruit kwam naar voren dat we een breed aanbod hebben voor jongeren maar dat dit nog beter kan worden aangesloten bij jongeren.	2.643	2.643	1.305
M13	Jongerenwerk+	middenin realisatie	Het project JW+ laat in 2025 een duidelijke verbreding en verdieping van de inzet zien. De focus is sterker preventief geworden, met een lagere instapleeftijd en een intensievere aanwezigheid in scholen, wijken en op straat. Tegelijkertijd is het project uitgegroeid tot een belangrijk vangnet voor complexe casuïstiek, met name rondom risicojongeren en gezinnen waar meerdere problemen samenkomen. De praktijk laat zien dat JW+ steeds meer functioneert als schakel tussen preventie, basisvoorzieningen en geïndiceerde zorg. Naast het organiseren van verschillende groepsactiviteiten om jongeren te bereiken wordt er extra inzet gepleegd op basisscholen en er is intensief straatwerk in meerdere wijken en dorpen.	2.630	2.630	2.156
M14	JIM aanpak	afgerond	In 2025 is het project afgerond. De doelstellingen zijn behaald. De werkwijze is opgenomen door Kwartier Zorg & Welzijn. Het eindverslag is inmiddels door het Nationaal Programma goedgekeurd.	263	263	263
M15	Ontwikkelbedrijf	afgerond	In 2025 is het project afgerond. De doelstellingen zijn behaald. De werkwijze en de leerlijnen zijn opgenomen in het ontwikkelbedrijf van de gemeente. Het eindverslag is inmiddels door het Nationaal Programma goedgekeurd.	1.064	1.064	1.002
M16	Hulpteam Overschild	afgerond		360	360	355
M17	Tijd voor toekomst inclusief tweede fase	middenin realisatie	Met het Tijd voor Toekomst programma wordt de schooldag verrijkt. Alle 16 basisscholen die in aanmerkingen komen voor het programma Tijd voor Toekomst zijn nu bereikt en aangesloten. Er lopen vijf Samenwerkingssubsidies en waarvan er vier gericht zijn wijk/vakantieaanbod. We zijn nog met één kind centrum in gesprek. 13 van de 16 scholen verlengen twee uur per week. De verlenging voor het Aletta Jacobs College is goedgekeurd. De kind ouder-ondersteuners zijn nu beschikbaar voor elk kind centrum. Daarnaast zetten wij de expertise die in Midden-Groningen is opgedaan in. Dit doen wij door deelname aan het provinciale innovatienetwerk, werkbezoeken, de boeklancering van ons eigen boek en artikelen in lokale media en vakbladen.	13.074	13.074	4.394
M18	Moeders van MG (onderdeel Kansrijke start)	middenin realisatie	In 2025 zijn bijna 70 moeders bereikt. Dit zijn zowel de lopende en nieuwe casussen als de moeders die op een andere manier gebruik hebben gemaakt van het aanbod. Van de casussen valt op dat deze intensiever worden begeleid. Dit betekent dat er vaker een huisbezoek gedaan worden en er intensief contact is. Voor de moeders wordt ook een plan gemaakt waar ze aan werken. Het activiteitenaanbod verder uitgebreid en de inbrengwinkel zichtbaar beter ingericht, waardoor meer vrouwen het Moeders van project wisten te vinden. Daarnaast zijn studenten en partners actief ondersteund via gezamenlijke overleggen, trainingen en nauwere samenwerking binnen de lokale coalitie.	1.125	1.125	785
M19	Toekomstbestendig cultureel erfgoed	afgerond	In 2025 is het project afgerond. De doelstellingen zijn gedeeltelijk behaald. De raad is hierover geïnformeerd en er is besloten geen tweede fase van dit project aan te vragen. Het eindverslag is inmiddels door het Nationaal Programma goedgekeurd.	500	500	366
M24 (voor- heen M20)	Verbeteren veiligheid MG (incl. 2e fase)	middenin realisatie	Met dit project werken wij, samen met de inwoners en ketenpartners, aan een integrale aanpak van de problemen in een specifiek gebied. In 2025 hebben wij het programma in de wijken Gorecht en Spoorstraat Kieldiep bestendigd. Daarnaast is in 2025 door de gemeenteraad besloten om de nieuwe focusgebieden Muntendam en het Noorderpark te kiezen. Vanaf 2026 wordt zal hier weer voor twee jaar inzet vanuit het project gepleegd worden. Met dit programma wordt extra inzet gerealiseerd rondom de jaarwisseling, zijn er spreekuren en casustafels en worden er milieustraten en schouwen georganiseerd.	3.719	3.571	1.008
M21	Dorpsplannen ontwikkelen	middenin realisatie	In de 37 dorpen en wijken in de gemeente gaan inwoners zelf aan de slag met het maken van hun dorp-, en wijkplan. Nadat een plan is vastgesteld komt er een uitvoeringsagenda. Er zijn nog zeven dorpen en wijken die moeten starten; de overige 30 zijn al gestart. Drie wijken en zes dorpen zijn nu bezig om hun plan te maken. De rest heeft hun plan al klaar. Daarover zijn vervolgens met de gemeente afspraken gemaakt in een uitvoeringsagenda. Deze afspraken zijn ondertekend door de besturen van de dorpsbelangenorganisaties of wijkverenigingen en door de dorps- of wijkwethouder. Zodra de afspraken zijn ondertekend krijgen de dorpen en wijken € 20.000 om zelf met onderwerpen uit de uitvoeringsagenda aan de slag te gaan. Ook kan er bij de gemeente een subsidie aangevraagd worden voor grotere projecten, tot maximaal € 200.000 per dorp of wijk. In 2025 zijn acht van deze grotere subsidies aangevraagd vanuit de dorps-, en wijkplannen.	7.500	7.500	1.391
Totaal				61.138	59.432	25.804
	Totaal alle projecten			68.461	66.525	28.902

c. Aanvragen van tweede (en derde) fases van lopende projecten

Midden-Groningen heeft ervoor gekozen om veel projecten te starten met een proef-fase. Als de aanpak een succes is, vragen we de tweede-, of derde fase aan.

Acties

2.5.5 Financieel overzicht Gevolgen gas- en zoutwinning en lokaal programma NPG

Bedragen x €1.000

Omschrijving	Realisatie 2024	Primitief begroot 2025	Begroting 2025 na wijzigingen	Realisatie 2025	Verschil 2025
Lasten
Versterking	11.061	20.869	20.199	13.052	7.147
NPG	5.112	5.637	8.780	7.926	854
Totaal Lasten	16.172	26.505	28.979	20.978	8.002
Baten
Versterking	11.061	20.869	20.668	13.521	7.147
NPG	5.062	5.637	8.780	7.926	854
Totaal Baten	16.122	26.505	29.448	21.447	8.002
Saldo voor bestemming	-50	0	469	469	0
Stortingen
Versterking	0	0	469	469	0
Saldo na bestemming	-50	0	0	0	0

Programma gevolgen gaswinning

Onder het thema Versterking worden de financiën van het programma gevolgen gas- en zoutwinning verantwoord. Per saldo is het programma gedekt vanuit bijdragen van het Rijk. Een deel van de extra maatregelen die het Rijk heeft aangekondigd onder de titel Nij Begun is uitgewerkt in financiële regelingen die voor zover dit de versterkingsopgave betreft, bij dit thema verantwoord wordt.

Lasten:
De lasten bedragen € 13,1 miljoen en zijn € 7,1 miljoen lager dan begroot. De grootste post in de lasten betreft de vergoedingen aan de eigenaren van woningen die vallen onder Batch 1588. Dit was in 2025 geraamd op € 12,4 miljoen en is uitgekomen op € 6,7 miljoen (€ 5,7 miljoen lager). De regeling wordt uitgevoerd door SNN en de raming in de begroting is gebaseerd op de voorschotten die de gemeente heeft overgemaakt aan SNN. De overschrijding komt doordat de besteding van inwoners aan de versterkingsopgave langzamer is gegaan dan SNN had verwacht. Omdat dit volledig gedekt wordt door de Rijksbijdrage voor Batch 1588 heeft dit geen effect op het saldo.

Een andere grote post betreft de aanpassingen in de infrastructuur en openbare ruimte die nodig zijn om de versterkingsopgave in te passen. Deze inpassingskosten waren in 2025 geraamd op € 2,2 miljoen en zijn uitgekomen op € 1,9 miljoen (€ 313.000 lager). Dit komt voor € 275.000 doordat er minder herstelwerkzaamheden en tijdelijke oplossingen nodig waren om de versterking veilig doorgang te laten vinden. Omdat dit volledig gedekt wordt door de Rijksbijdrage voor de inpassingskosten heeft dit geen effect op het saldo.

In de geraamde lasten van 2025 zit € 2,7 miljoen aan personeel- en advieskosten voor het begeleiden van de versterking, het programmamanagement, de vergunningverlening en de bijbehorende bedrijfsvoeringskosten. De realisatie in 2025 komt € 357.000 lager uit op € 2,4 miljoen. Dit komt voor een deel door het niet invullen van vacatures € 237.000 en voor € 120.000 omdat personeelskosten konden worden gedekt uit een extra Rijksbijdrage voor de uitvoeringskosten van Nij Begun.

Van de € 0,7 miljoen die voor de regeling Leefbaarheid en Wijkontwikkeling was geraamd in 2025 resteert € 0,7 miljoen doordat de besluitvorming over de inzet van deze middelen pas begin 2026 heeft plaatsgevonden. Doordat de Rijksbijdrage voor de dekking van deze regeling in 2025 niet is ingezet heeft dit geen effect op het saldo en blijven deze middelen beschikbaar op de balans om in de komende jaren in te zetten.

Van de € 0,6 miljoen die in 2025 voor de regeling Sociale en Emotionele ondersteuning was geraamd resteert € 0,2 miljoen omdat een deel van deze lasten gedekt kon worden vanuit andere subsidies. Doordat de Rijksbijdrage voor de dekking van deze regeling in 2025 ook voor € 0,2 miljoen minder is ingezet heeft dit geen effect op het saldo en blijven deze middelen beschikbaar op de balans om in de komende jaren in te zetten.

In de geraamde lasten van 2025 zit € 0,5 miljoen voor de subsidieregeling voor niet uitlegbare verschillen (Blok B). De realisatie in 2025 komt € 126.000 hoger uit op € 0,6 miljoen. Dit komt doordat er meer subsidies zijn verstrekt en sneller is uitbetaald via SNN dan eerst werd verwacht. Doordat de Rijksbijdrage voor de dekking van deze regeling in 2025 ook voor € 126.000 meer is ingezet heeft dit geen effect op het saldo.

Baten:
De baten bedragen € 13,5 miljoen en zijn € 7,1 miljoen lager dan begroot. Zoals hierboven benoemd worden de lasten volledig gedekt uit de Rijksbijdragen. Bij de baten zien we dezelfde afwijking van de begroting als bij de lasten waardoor het verschil met de begroting per saldo uitkomt op 0 en dit deel van het programma geen invloed heeft op het rekeningresultaat. De baten vanuit de Rijksbijdragen wijken als volgt af van de begroting:

De Rijksbijdrage voor Batch 1588 is € 5,7 miljoen lager dan begroot;
De Rijksbijdrage voor de inpassingskosten is € 0,3 miljoen lager dan begroot;
De Rijksbijdrage Lumpsum Gevolgen Gaswinning voor de dekking van de organisatiekosten is € 0,3 miljoen lager dan begroot;
De Rijksbijdrage Leefbaarheid en Wijkontwikkeling is € 0,7 miljoen lager dan begroot;
De Rijksbijdrage Sociale en Emotionele ondersteuning is € 0,2 miljoen lager dan begroot;
De Rijksbijdrage voor Blok B wordt voor € 0,1 miljoen meer ingezet dan was begroot.

Het restant van de Rijksbijdragen staat op de balans en blijft beschikbaar voor komende jaren.

In 2025 heeft de gemeente voor het eerst een extra uitkering van het Rijk ontvangen voor de stijging van de gemeentelijke kosten binnen de Herstelagenda. Deze uitkering is een baat van € 469.000 en wordt zichtbaar bij het resultaat voor bestemming. Het gehele bedrag wordt gestort in de reserve Indexatie Herstelagenda om volgens afspraak met het Rijk deze middelen te gebruiken voor het opvangen van eventuele toekomstige tekorten die voortkomen uit prijsstijgingen.

Uitvoering lokaal programmaplan (NPG)

Onder het thema NPG in de tabel worden de financiën van de projecten uit het lokaal programma NPG verantwoord op totaalniveau. De meeste projecten worden volledig gedekt door bijdragen van het Rijk en/of door bijdragen van andere partijen.

Lasten:
De lasten zijn € 0,9 miljoen lager door vertraging in de uitvoering, minder subsidieaanvragen en lagere salarislasten doordat vacatures niet of pas later zijn ingevuld. Dit heeft geen effect op het resultaat omdat de dekking vanuit de specifieke uitkeringen van het Rijk hierdoor ook lager zijn.

Baten:
De baten voor de NPG-projecten mogen niet hoger zijn dan de lasten en vallen daarom ook € 0,9 miljoen lager uit. Het restant staat op de balans en blijft beschikbaar voor de komende jaren.