3.7 Paragraaf Grondbeleid

De paragraaf grondbeleid geeft inzicht in de realisatie van de bestuurlijke doelstellingen rondom de ontwikkelingen van grond. Het gemeentelijk grondbeleid is vastgelegd in de nota Grondbeleid 2025-2030. De basis vormt de Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking is getreden. De raad heeft op 2 november 2023 een omgevingsvisie vastgesteld. Inmiddels zijn enkele thematische visies vastgesteld zoals de woonvisie en de bedrijventerreinenvisie. Hoewel deze door het college als formele omgevingsprogramma’s zijn vastgesteld, vormen zij wel de grondslag voor de nota. Het grondbeleid gaat over de wijze waarop wij onze doelstellingen willen bereiken op het gebied van de inrichting van de fysieke leefomgeving, wonen, infrastructuur, economie, zorg, energie en milieu. Dit doen we ook door gronden te (laten) exploiteren en bouwgronden te produceren.

De MPG 2026 is geactualiseerd op basis van de ontwikkelingen in 2025. De basis vormen de boekwaarden per november 2025, aangevuld met een prognose voor de resterende maanden van het jaar. De paragraaf grondbeleid gaat uit van de definitieve cijfers over 2025. Hierdoor kunnen verschillen ontstaan tussen de tabellen in de paragraaf grondbeleid en de MPG 2026. In onderstaande tabel zijn de boekwaarden van de grondexploitaties aan het begin en einde van verslagjaar 2025 weergegeven, evenals de verwachte eindresultaten op eindwaarde. Uit het overzicht blijkt dat de totale boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie is afgenomen van € 10.364.000 naar € 6.828.000 ultimo 2025, een daling van € 3.536.000. Deze afname wordt enerzijds veroorzaakt door de afsluiting van de grondexploitaties IJsbaan, Drevenhof, Graauwedijk-Overschild en de vrijkomende locatie Waterman. Anderzijds zijn in 2025 per saldo meer kosten gemaakt dan opbrengsten gerealiseerd uit grondverkopen. Dit betreft met name de vrijkomende locaties en Vosholen deelplan 1 en 2 in verband met het bouw- en woonrijp maken. Daartegenover staan gerealiseerde grondopbrengsten op de grondexploitaties Tolweg, Verlengde Veenlaan en Rengerspark. Voor de verliesgevende grondexploitaties is een totale verliesvoorziening getroffen van € 3.979.000. De eindwaarde van de winstgevende grondexploitaties bedraagt nihil, doordat gedurende de looptijd reeds winstnemingen plaatsvinden. Voor Stadshart is geen winst genomen, in afwachting van de verdere ontwikkelingen.

Onderstaande tabel is een financieel overzicht van resultaten van de grondexploitaties ten opzichte van de begroting. Het saldo van verliezen en winsten op basis van de MPG 2026 ten opzichte van de begroting 2025 is € 0,3 miljoen negatief. Dit bestaat uit het saldo van lagere winstnemingen van € 0,6 miljoen door voornamelijk achterblijvende verkopen op Rengerspark en een gunstige uitkomst bij de verliesvoorzieningen waarbij per saldo € 0,3 mln. aan onttrokken kon worden, vooral door onttrekkingen uit de verliesvoorzieningen Stadshart en De Vosholen deelplan 2.

Op de grondexploitaties Tolweg, Vosholen deelplan 1, Drevenhof en Vrijkomende locatie Waterman is totaal € 987.000 winst genomen, hiertegenover staat een verlaging winstneming Rengerspark met € 232.300. Eind 2025 zijn vier grondexploitaties afgesloten (IJsbaan, Drevenhof, Vrijkomende locatie Waterman en Graauwedijk-Overschild. De boekwaarden zijn afgeboekt en verrekend met de genomen winstnemingen of getroffen verliesvoorziening. Het voordelig verschil hieruit van € 50.000 is gestort in de reserve grondexploitaties (€ 19.000 hoger dan begroot). Door de afsluiting van de grondexploitaties Drevenhof en Vrijkomende locatie Waterman is € 456.000 aan winstnemingen vrijgevallen. Per saldo betekent dit € 298.000 aan winstnemingsmutaties.

Het bedrag aan te dekken verliezen voor de grondexploitaties is met € 4.664.000 afgenomen naar € 3.979.000. De afname betreft hoofdzakelijk de vrijval van verliesvoorziening IJsbaan van € 4.531.000 vanwege afsluiting en de vrijval van de verliesvoorziening Stadshart van € 363.000. Het resterende verschil betreft kleinere toevoegingen en onttrekkingen. Voor de dekking van de saneringskosten in het stadshart is een saneringsvoorziening Stadshart beschikbaar van € 361.000. Dit is het restant van de oude voorziening stadshart uit 2018 en is bedoeld om saneringskosten in het stadshart te dekken.

De risico’s hebben betrekking op de kosten en opbrengsten die specifiek binnen een grondexploitatie kunnen worden erkend. Het totaal aan risico’s bedraagt € 3.245.035.