3.8 Paragraaf Bestuur

Deze paragraaf beschrijft belangrijke ontwikkelingen in de uitvoering van het lokaal bestuur. Daarbij gaat het om het samenspel tussen samenleving, raad, college en organisatie. Hoe werken we samen aan de kwaliteit van de lokale gemeenschap, vanuit de verschillende rollen en verantwoordelijkheden?

Raadsakkoord 2022-2026
In maart 2022 waren er gemeenteraadsverkiezingen en is er een nieuwe raad gekozen. De nieuwe raad wil zich graag sterker en meer zichtbaar laten zien richting de samenleving. Wij willen als raad meer in verbinding staan met de inwoners, om te werken aan het verbeteren van het vertrouwen van de inwoners van Midden-Groningen in onze gemeente. Daarom heeft de raad in juli 2022 het eerste raadsakkoord van Midden-Groningen vastgesteld met als titel: Raadsakkoord Middenin Midden-Groningen 2022-2026. De volgende thema’s zijn gekozen:

1. Armoede, omdat de raad zich grote zorgen maakt over de groeiende groep in de samenleving die onder de armoedegrens leven.
2. Jeugdzorg, omdat de raad wil dat alle jongeren goed kunnen opgroeien in Midden-Groningen en dat ze de kans hebben om zich te ontwikkelen.
3. Energietransitie en duurzaamheid, omdat de raad wil weten in hoeverre inwoners van Midden-Groningen hierdoor worden geraakt en hierop dan actie te nemen.
4. Beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, omdat de raad wil inzetten op de beschikbaarheid en de betaalbaarheid van woningen voor diverse doelgroepen als starters, jongeren, ouderen etc.  

Raadswerkprogramma
De bovengenoemde thema’s zijn vervolgens uitgewerkt in een meer gedetailleerd raadswerkprogramma zoals vastgesteld in de raad op 10 november 2022. Hierbij een overzicht van de huidige stand van zaken:

Wonen 
In juni 2023 is de bestuursopdracht Wonen vastgesteld door de raad. Een deel van de opdracht is in september 2024 verwerkt in de nieuwe woonvisie. Verder is er een aanjager woningbouw aangesteld om belemmeringen voor woningbouw zoveel als mogelijk weg te nemen. In oktober heeft de raad een raadsbrief met de geactualiseerde monitor met peildatum 1 juli 2025 ontvangen.

Integrale aanpak 
Op 30 november 2023 is de Bestuursopdracht integrale aanpak raadswerkprogramma vastgesteld. Hierin is de opdracht aan het college gegeven om bij de Voorjaarsnota 2024 te komen met een plan van aanpak op basis van de principes van de doorbraakmethode, met een pilot voor inwoners met gestapelde problematiek in Muntendam. In januari 2025 wordt hiervoor een plan van aanpak aan de raad ter vaststelling voorgelegd. In september was na een serie trainingen de officiële kick-off voor het doorbraakteam. Momenteel wordt geïnventariseerd hoe de doorbraakmethode in de praktijk kan worden toegepast.

Armoede 
Op 4 april 2024 is de bestuursopdracht armoede door de raad vastgesteld. Deze opdracht viel uiteen in een korte- en langetermijnaanpak. In november 2024 is een plan van aanpak vastgesteld in de raad over de uitvoering van het minimabeleid, gebaseerd op de uitkomsten van de evaluatie minimabeleid. In maart 2026 wordt een visie aan de raad voorgelegd voor de bestrijding van armoede met een stip op de horizon in 2050, onder een aantal nader genoemde voorwaarden.

Energietransitie en duurzaamheid 
Op 27 juni 2024 is de bestuursopdracht vastgesteld. Hierin ligt de focus op circulaire economie. Er wordt onder andere gevraagd om in het najaar van 2024 een langetermijnvisie voor circulariteit voor te leggen aan de raad, als aanvulling op de duurzaamheidsvisie. In afstemming met de raadswerkgroep zijn er een tiental activiteiten opgepakt, die inmiddels zijn afgerond, hierover is in november 2025 met een raadsbrief gerapporteerd.

Jeugdzorg
Dit thema is niet meer opgepakt. 

Passende vergadercultuur voor de raad
In 2024 is een nieuw vergaderrooster uitgerold met alle vergadermomenten op de donderdag, waarbij twee per maand een hele donderdagmiddag wordt ingeroosterd voor vergaderingen en bijeenkomsten voor de raad. Het doel is om het aantal avonden voor de raad te beperken en hiermee de raadsleden te ontlasten. In 2025 is dit geëvalueerd en hieruit bleek een breed draagvlak voor behoud van het huidige vergaderrooster.

De raad vindt het belangrijk om in contact te blijven met de samenlevering. Daarom zijn er in 2024 onder andere wijkbezoeken georganiseerd om de raad kennis te laten maken met wijkinitiatieven en van de mensen te horen waar ze trots en/of minder trots op zijn in hun wijk. Ook Gast van de Raad is weer georganiseerd. Zo krijgen inwoners de kans om kennis te maken met de raadsleden en een raadsvergadering bij te wonen. Verder heeft de raad meerdere werkbezoeken en bedrijfsbezoeken afgelegd. Om het spreekrecht wat uit te breiden heeft de raad besloten in 2024 te starten met “Praat met de raad”. Daar kunnen inwoners zich voor opgeven om op een informele manier met raadsleden in gesprek te gaan over zaken die ze graag met de raad willen delen. Hiervan is goed gebruik gemaakt. Uit de evaluatie hiervan bleek dat de raadsleden én de deelnemers erg tevreden zijn, ondanks dat deelnemers niet altijd krijgen wat ze willen.

De Rekenkamer van Midden-Groningen helpt de gemeenteraad om te controleren of plannen goed worden uitgevoerd. De Rekenkamer onderzoekt daarvoor of beleid van de gemeente goed werkt en of het geld op de juiste manier wordt ingezet. Hierover wordt de raad geïnformeerd, waarbij ook wordt aangegeven wat beter zou kunnen. Zo is de raad beter in staat het gemeentebestuur te controleren en nieuw beleid te bedenken. In 2025 is er onderzoek gedaan en/of opgestart naar de volgende onderwerpen:

• Verkennend onderzoek - Algoritmen
• Opvolgingsonderzoek - Ouderenbeleid
• DoeMee-onderzoek - Energiebesparingsplicht
• DoeMee-onderzoek - RES 1.0
• Onderzoek - Prestatieafspraken woonbeleid
• Onderzoek - Vergunningverlening, toezicht en handhaving
• Onderzoek - Zicht op financieel evenwicht en onderbesteding

Verder heeft de Rekenkamer twee keer een nieuwsbrief aan de raad uitgebracht waarin de raad is geïnformeerd over de voortgang van de werkzaamheden. Ook is de Rekenkamer enkele keren aangeschoven bij de Auditcommissie, die de raad ondersteunt bij zijn financiële taken en verantwoordelijkheden.