Kernportefeuille vastgoed
Onze vastgoedportefeuille bestaat uit ongeveer 110 gebouwen die we actief beheren. Dit aantal is constant aan verandering onderhevig. Dat komt doordat sommige gebouwen worden aangekocht en andere weer worden verkocht. Tot de portefeuille behoren onder andere het Huis van Cultuur en Bestuur, gemalen, sportcentrum De Kalkwijck, gemeentewerven, dorpshuizen, gymzalen en panden die strategisch zijn aangekocht. Om het beheer overzichtelijk te houden en gericht beleid te kunnen maken, is de portefeuille verdeeld in verschillende deelportefeuilles.
De kernportefeuille bestaat uit vastgoedobjecten die noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van wettelijke taken, voor de huisvesting van de gemeentelijke organisatie, of voor het realiseren van gemeentelijke beleidsdoelen waarvoor de markt aantoonbaar geen passend aanbod levert. Vastgoedbezit is daarbij geen doel op zich, maar een instrument, waarbij steeds wordt afgewogen of tijdelijke oplossingen of marktpartijen een passend alternatief bieden.
Beleid vastgoed
De kernportefeuille van onze gemeente is zeer divers. Er zijn grote verschillen in hoe gebouwen worden beheerd, geëxploiteerd en ondersteund. Dit is deels het gevolg van de gemeentelijke herindeling. Zo bestaan er verschillen in exploitatie, subsidiëring en andere vormen van ondersteuning.
Wij werken eraan om hier meer eenheid in aan te brengen. De huidige situatie verschilt per type gebouw en gebruiker. Dit loopt uiteen van volledig zelfstandig beheer tot volledig gemeentelijk beheer. Ook het huur- en verhuurbeleid verschilt sterk. Doordat de 3 gemeenten waar Midden-Groningen uit gevormd is hier verschillend mee omgingen, komt in de praktijk een kostprijsdekkende huur nauwelijks voor. Vaak is er sprake van indirecte subsidie, bijvoorbeeld doordat de gemeente professionals inzet, activiteiten financiert of (groot) onderhoud betaalt.
Samen verantwoordelijkheid nemen
In de huidige samenleving wordt steeds meer uitgegaan van eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van inwoners. Dit wordt mede ingegeven door bezuinigingen vanuit het Rijk. Los van het financiële aspect is het positief dat inwoners medeverantwoordelijkheid dragen voor de leefbaarheid in hun omgeving. Dit vergroot het draagvlak en zorgt ervoor dat gemeente en inwoners steeds meer als gelijkwaardige partners samenwerken.
Op 14 februari 2019 heeft uw raad het rekenkameronderzoek naar gemeentelijk vastgoed en vastgoedbeleid vastgesteld. Naar aanleiding hiervan heeft de rekenkamer aanbevelingen gedaan om het vastgoedbeleid en -beheer te verbeteren. Het opvolgingsonderzoek van de rekenkamercommissie uit 2020 laat zien dat vrijwel alle aanbevelingen inmiddels zijn opgepakt of in uitvoering zijn.
Doelen vastgoedbeleid
Uit het rekenkameronderzoek bleek dat de beleidsmatige onderbouwing van het gebruik van vastgoed ontbrak. De rekenkamer heeft daarom geadviseerd om duidelijk beleid voor voorzieningen en vastgoed te ontwikkelen en vast te stellen.
Wij hebben hiervoor de volgende doelen geformuleerd:
- Meer grip krijgen op het vastgoed dat eigendom is van de gemeente;
- Zorgen voor een effectievere, efficiëntere en meer kostendekkende inzet van vastgoed;
- Het ontwikkelen en vaststellen van een kadernota vastgoed.
Beleidsontwikkeling vastgoed
In 2021 is gestart met de uitvoering van aanbevelingen 1 en 2. In de jaren daarna is dit verder uitgewerkt. De focus lag vooral op het maken van duidelijke beleidskeuzes en het bepalen hoe we voorzieningen en hun gebruikers ondersteunen.
De volgende stap is het uitwerken van een kadernota vastgoed. Dit biedt een helder en gemeentebreed kader voor de sturing op het gemeentelijk vastgoed. In dit document wordt vastgelegd op welke wijze de gemeente omgaat met haar vastgoedbezit en welke visie, doelstellingen, kaders en uitgangspunten daarbij worden gehanteerd.
De focus ligt op het maatschappelijk vastgoed dat in eigendom is of komt van de gemeente. Het vastgoedkader vormt de basis voor een integrale, gemeentebrede samenwerking bij vastgoedvraagstukken en geeft richting aan bestuurlijke en ambtelijke besluitvorming.
Door te werken vanuit de vastgestelde kaders en uitgangspunten wordt de aansturing van het gemeentelijk vastgoed geprofessionaliseerd, in samenhang met maatschappelijke opgaven, wet- en regelgeving en de gemeentelijke ambities. Het vastgoedkader is richtinggevend van aard en biedt het raamwerk waarbinnen nadere vastgoedstrategieën en uitvoeringsplannen worden opgesteld.
In beweging
De gemeentelijke vastgoedportefeuille is volop in ontwikkeling. Door verschillende projecten en programma’s komt vastgoed vrij en raakt het buiten gebruik. Dit gebeurt vooral bij schoolgebouwen die hun functie verliezen door de komst van multifunctionele accommodaties en kind centra.
In 2021 is gestart met het traject voor sloop en herontwikkeling van een aantal locaties. In Zuidbroek, Siddeburen, Westerbroek en Hoogezand zijn gesprekken gevoerd met bewonersorganisaties en omwonenden over de toekomst van deze plekken. In 2026 worden deze gesprekken voortgezet en worden concrete plannen uitgewerkt. Deze plannen worden uiteindelijk ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd.
Ambitie
Wij willen het beheer en onderhoud van onze gebouwen en andere kapitaalgoederen efficiënt en toekomstbestendig organiseren. Daarbij voldoen we aan alle maatschappelijke en wettelijke eisen. Goed beheer en onderhoud dragen bij aan een aantrekkelijke, leefbare en toekomstbestendige omgeving.
We geven inwoners steeds meer verantwoordelijkheid en zeggenschap over hun leefomgeving. Op die manier willen we de eigenheid en vitaliteit van dorpen en wijken behouden en versterken.
Relevante beleidskaders
Het in stand houden van de gebouwen is terug te vinden in meerdere programma’s.
![]()
Wet- en regelgeving in relatie tot Gebouwenbeheer
Het beheer en onderhoud van gemeentelijk vastgoed staat niet op zichzelf, maar vindt plaats binnen een groeiend kader van wet- en regelgeving. Deze regelgeving is erop gericht om veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en continuïteit van gebruik te garanderen. Voor Gebouwenbeheer betekent dit dat onderhoud niet alleen planmatig of budgettair kan worden beschouwd, maar ook moet voldoen aan wettelijke verplichtingen.
Voorbeelden hiervan zijn regelgeving rondom brandveiligheid, arbeidsomstandigheden, drinkwater- en legionellabeheer, installatieveiligheid en bouwkundige veiligheid. Daarnaast spelen duurzaamheidsverplichtingen een steeds grotere rol, zoals energielabel-eisen en subsidieregelingen die voorwaarden stellen aan uitvoering en monitoring. Niet voldoen aan deze kaders kan leiden tot veiligheidsrisico’s, aansprakelijkheid of het buiten gebruik stellen van gebouwen.
Werkzaamheden die voortkomen uit wettelijke eisen zijn niet uitstelbaar en hebben voorrang op normaal planmatig onderhoud. Dit vraagt om een realistisch en actueel meerjarenonderhoudsplan, waarin wettelijke verplichtingen zijn vastgelegd. Ook mutaties in de wet- en regelgeving moeten in dit systeem worden doorgevoerd.
Voor Gebouwenbeheer betekent dit ook dat tijdige signalering en kennis van wet- en regelgeving essentieel is. Beheer en onderhoud is daarmee niet alleen een uitvoerende taak, maar ook een regisserende en adviserende rol richting gebruikers, onze organisatie en bestuur.
Beheerplan 2024-2028
Het beheerplan gemeentelijk vastgoed 2024–2028 beschrijft hoe de gemeente Midden-Groningen haar vastgoed op een beheersbare en toekomstgerichte manier in stand houdt. Het plan geeft inzicht in de vastgoedportefeuille, de onderhoudsstrategie en de financiële kaders. Uitgangspunt is het waarborgen van veiligheid, functionaliteit en continuïteit van gebruik, binnen de geldende wet- en regelgeving.
Voor het technisch beheer wordt er dus gewerkt met een meerjarenonderhoudsplan (MJOP), gebaseerd op inspecties volgens de NEN 2767-methodiek. De gemeente hanteert daarbij als beleidskeuze een conditiescore 3 als streefwaarde voor een gebouw: een technische staat waarbij het vastgoed functioneel en veilig blijft, zonder overmatig te investeren.
Het beheerplan biedt ruimte voor bijsturing, onder andere bij veranderend gebruik, verduurzamingsopgaven en nieuwe wet- en regelgeving, en vormt daarmee een belangrijk sturingsinstrument voor zowel beheer als beleidskeuzes.
Fysieke leefbaarheid
Beheer en onderhoud
We beheren en onderhouden de openbare ruimte binnen de beschikbare middelen. We hechten waarde aan een goed onderhouden buitenruimte en stellen hiervoor meer middelen ter beschikking.
Wegen
We voeren het vastgestelde beleidsplan wegen uit. We beheren en onderhouden ons areaal zodat deze veilig is. In 2025 hebben we invulling gegeven aan het beheren- en onderhouden van onze wegen, fiets- en voetpaden. Daarbij hebben we integrale projecten (domein overstijgende werkzaamheden) opgestart en afgerond. Daarnaast zijn we ook specifiek met het eigen domein bezig geweest. Dit is voornamelijk in het groot onderhoud.
Openbare verlichting
Het beleidsplan openbare verlichting is in 2025 vastgesteld en hanteren wij het uitgangspunt “Donker waar het kan en licht waar het moet”. Dit betekent dat wij alleen verlichting toepassen op locaties waar dit aantoonbaar noodzakelijk is voor verkeersveiligheid, sociale veiligheid of oriëntatie op doorgaande routes. Op andere plekken geven we bewust ruimte aan natuurlijke donkerte, om redenen van biodiversiteit, energiebesparing en beperking van lichtvervuiling. Daarnaast vervangen wij oude verlichting door duurzame lampen. Dat bespaart energie en verlaagt de CO2-uitstoot. Hiermee is in 2025 invulling gegeven aan het vastgestelde beleidskader, met aandacht voor veiligheid, duurzaamheid en biodiversiteit.
Riolering en (hemel)water
We voeren het vastgestelde Water- en Rioolprogramma 2024-2028 voor onze riolen uit. We werken samen met diverse gemeenten, waterbedrijven en waterschappen op het gebied van
duurzaam waterbeheer. In 2025 zijn diverse rioleringsprojecten opgestart in het kader van duurzaamheid en klimaatadaptatie. In meerdere gebieden waar sprake was van wateroverlast is de riolering vervangen of het stelsel geoptimaliseerd, met als doel het verminderen of voorkomen van wateroverlast. Waar mogelijk zijn deze projecten integraal opgepakt, in samenhang met andere beheerwerkzaamheden en disciplines.
Beleidsbeheerplan Kunstwerken
Het beleidsbeheerplan voor de kunstwerken is eind 2023 vastgesteld en is in 2024 opgestart voor reguliere onderhoudswerkzaamheden en brugvervangingen. Naast deze reguliere onderhoudswerkzaamheden, beginnend in 2024, is op basis van nadere inspecties een overall-MJOP opgesteld voor 2025 en verder. Het jaar 2025 is deels gebruikt om een goede voorbereiding (Europese aanbestedingen van twee raamovereenkomsten met aannemers) te treffen voor alle werkzaamheden die op ons af staan te komen.
Beleidsbeheerplan Water en Oevers
Het beleidsbeheerplan voor Water en Oevers is in 2024 vastgesteld en in 2025 opgestart voor reguliere onderhoudswerkzaamheden aan water (maaien/baggeren), oever(beschoeiingen) en steigers. Naast het opstarten van deze reguliere onderhoudswerkzaamheden is gewerkt aan een meerjarenaanpak qua organisatie (bemensing) en realisatiecapaciteit.
Openbaar groen
Ook in 2025 is het reguliere onderhoud van het openbaar groen uitgevoerd conform het vastgestelde beleidsplan ''Mien Toen Mien Stee''. Daarbij is ingezet op het in stand houden van de groenstructuren en het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte. Daarnaast is gestart met het monitoren van de beeldkwaliteit van het groen. Deze monitoring is vastgelegd in beeldkwaliteitsresultaten en vormt een basis voor gerichte kwaliteitsverbeteringen in de komende jaren.
Speelvoorzieningen
In 2025 is gestart met de voorbereiding van een actualisatie van het speelbeleid. Hiervoor is een inventarisatie uitgevoerd van het bestaande areaal aan speelvoorzieningen. Op basis van deze inventarisatie wordt in 2026 verdere uitwerking gegeven aan een toekomstbestendig beleidsplan. Daarnaast is in 2025 regulier onderhoud uitgevoerd en zijn inspecties uitgevoerd om de veiligheid van speelplaatsen te borgen. Waar noodzakelijk is tussentijds ingegrepen om acute gebreken te herstellen.
