Omschrijving (toelichting)

Op 15 maart 2023 zijn de Provinciale Statenverkiezingen gehouden in combinatie met de Waterschapsverkiezingen. Feitelijk twee verkiezingen op dezelfde dag waarvan het tellen en het vaststellen van de uitslag pas na 21.00 uur kan beginnen. Dat is door bijna iedereen als (te) zwaar ervaren. De combinatie van de telling, die tot diep in de nacht duurde, en de uitvoering van de (nieuwe) gemeentelijk stembureautaken heeft geleid tot extra belasting en oververmoeidheid bij zowel de stembureauleden en tellers als de gemeentelijke organisatie.

Veel gemeenten hebben dit gemeld bij de evaluatie van de verkiezingen door het ministerie van Binnenlandse Zaken en bij de belangenvereniging Nederlandse Vereniging Voor Burgerzaken (NVVB). De laatste heeft de minister van Binnenlandse Zaken schriftelijk meegedeeld dat de organisatie voor gemeenten op deze manier niet langer uitvoerbaar is en er veranderingen in het verkiezingsproces noodzakelijk zijn om de uitvoerbaarheid te waarborgen. Daarbij zijn onder andere aanbevelingen gedaan voor kleinere stembiljetten en elektronisch tellen, een vereenvoudiging van de beveiliging van het proces en kortere openingstijden van de stembureaus.

Door de val van het kabinet in de zomer moest op woensdag 22 november 2023 een extra verkiezing georganiseerd worden voor de samenstelling van de Tweede Kamer. Wij hebben ervoor gekozen de stemmen centraal te tellen waardoor de stembureaus alleen de stemmen per partij hoeven te tellen en niet meer op kandidaat niveau. Dat ontlast de stembureaus aanzienlijk en leidt tot een betere uitslag. De dag na de verkiezingen zijn alle stemmen door bijna 60 medewerkers geteld in sporthal De Kalkwijck. Dat is goed verlopen en ook goed bevallen. Door de te verwachten drukte bij deze verkiezingen hebben we op de grootste stembureaus extra personeel ingezet en gewerkt met een dubbele bezetting en een dubbel aantal stemhokjes en stembussen. Door het zeer grote formaat van de stembiljetten zijn alle stembureaus voorzien van extra stembussen en zijn extra tellers ingezet. We constateren dat 2023 een intensief jaar is geweest voor de verkiezingsorganisatie maar ook dat de organisatie van de verkiezingen opnieuw goed is verlopen.