2.1 Programma Dorpen en wijken

2.1.0 Inleiding

Visie

Als gemeente willen wij 'groots zijn in kleinschaligheid'. Midden-Groningen is een verband van vitale, lokale gemeenschappen, bestaande uit de inwoners van dorpen, kernen en wijken. Onze inwoners ontmoeten elkaar op het sportveld, in de kerk, het dorpshuis en bij vrijwilligerswerk. Al deze gemeenschappen hebben hun eigen identiteit. In het ene dorp zijn de inwoners bijvoorbeeld zeer maatschappelijk actief, in het andere leven inwoners meer hun eigen leven, maar overal kennen mensen elkaar en voelen zij zich verantwoordelijk voor elkaar en voor de leefbaarheid in hun directe omgeving. De gemeente is eerst en vooral bondgenoot van inwoners in het vergroten van de leefbaarheid. Leefbare dorpen en kernen dragen direct bij aan het welbevinden van onze inwoners en de sociale veerkracht van de diverse lokale gemeenschappen in onze gemeente. 

Doelstelling  

Binnen het programma Dorpen en Wijken zetten wij in op zelfredzame en leefbare dorpen en kernen. Dat betekent dorpen en kernen die volop mogelijkheden bieden aan onze inwoners om elkaar te ontmoeten en initiatieven te ontplooien. Maar ook dat onze inwoners de omgeving ervaren als schoon, heel en veilig. Wij werken nauw samen met inwoners en organisaties om de leefbaarheid in de gemeente te vergroten. Dat kan op iedere plek anders vorm krijgen, omdat geen dorp, wijk of buurt hetzelfde is. Ons uitgangspunt is dat wij in onze aanpak de zeggenschap en het eigenaarschap van onze inwoners stimuleren en ondersteunen.

Activiteiten op het gebied van sport, cultuur, educatie en activiteiten voor specifieke  doelgroepen als jongeren en ouderen dragen wezenlijk bij aan leefbaarheid in de dorpen en wijken. Ze geven kleur en identiteit en stimuleren ontmoeting en samen bezig zijn. Ontmoeting vindt vaak plaats in maatschappelijke accommodaties.  

Wij willen dan ook dat ieder dorp beschikt over een gelegenheid of voorziening om elkaar te kunnen ontmoeten. Ons streven is om de voorzieningen die van belang zijn voor het dagelijks leven, zo dicht mogelijk bij mensen te brengen of te zorgen dat deze goed bereikbaar zijn.

Ook de openbare ruimte is van wezenlijk belang voor de identiteit van een dorp of wijk en het woonplezier van onze inwoners. Wij vergroten de leefbaarheid door meer zeggenschap en zelfbeheer aan inwoners te geven op bijvoorbeeld het groen in de wijk. De gemeente blijft staan voor een afgesproken niveau.

Opbouw programma Dorpen en Wijken

Het programma Dorpen en Wijken bestaat uit  de volgende beleidsonderwerpen:

  1. Het versterken van de sociale cohesie;
  2. Huisvesting voor sociaal maatschappelijke activiteiten;
  3. Deelname aan het maatschappelijk leven;
  4. Sport en Bewegen;
  5. Veiligheid op het gebied van wonen, werken en leven;
  6. Fysieke leefbaarheid.

 

2.1.1 Het versterken van de sociale cohesie

Inleiding

Wij geven actieve inwoners invloed op hun dorp of wijk als ze zich inzetten voor de kwaliteit van leven in hun dorp of wijk.  We geven die invloed met subsidies, door samen te werken en door hen op weg te helpen met een plan of idee. 

Wij werken samen met actieve bewoners om hun initiatief van de grond te krijgen.  Wij geven advies welke subsidie het beste past bij het idee en hoe je die subsidie aanvraagt.  Wij helpen de bewoners ook met het leggen van contacten met organisaties of personen die ze nodig hebben om verder te komen. 
Wij geven met de dorps- en wijkbudgetten inwonersgroepen directe zeggenschap over hun leefomgeving.  

Wij ondersteunen met het leefbaarheidsfonds activiteiten die de leefbaarheid in een dorp, buurt of straat vergroten. Daarmee bedoelen wij dat mensen elkaar spreken, een band met elkaar opbouwen en elkaar helpen als dat nodig is. Dat gaat vaak met met kleine activiteiten in de eigen straat tot activiteiten die bezoekers uit de hele gemeente trekken. 

Wij ondersteunen met het co-financieringsfonds grotere activiteiten  die niet passen bij het leefbaarheidsfonds. Het is een subsidie die moet worden gecombineerd met een andere subsidie of financiële bijdrage. Wij ondersteunen daarmee activiteiten voor een actieve, sfeervolle en levendige gemeente. Ook ondersteunen wij aanvragen om accommodatie openbaar toegankelijk te maken, zoals een dorps- of wijkhuis of een multifunctioneel gebouw. 

Wij voeren deze acties uit met de Gebiedsregisseurs en de Gebiedswethouders als eerste aanspreekpunt voor actieve inwoners van dorpen en wijken. Wij werken samen met iedereen die wat kan bijdragen aan een initiatief, zoals de gebiedsbeheerder, het initiatievenloket, de opbouwwerker, de wijkagent en de jongerenwerker.

Ambities

Wij hebben de ambitie dat de sociale samenhang in dorpen en wijken beter wordt doordat we actieve inwoners zoveel mogelijk  invloed geven op de leefbaarheid.

Wij zien deze trends en ontwikkelingen. 

We zien als eerste dat de initiatieven vanuit dorpen en wijken erg door de Corona-pandemie worden beïnvloed. We kunnen dus niet goed voorspellen wat en hoeveel er in 2022 concreet gaat gebeuren.

We zien als tweede dat het NPG (Nationaal Programma Groningen) grote invloed kan hebben op het verbeteren van de leefbaarheid in dorpen en wijken. De Gemeenteraad wil namelijk geld beschikbaar stellen aan dorpen en wijken om een plan voor hun dorp of wijk te maken.  De Gemeenteraad wil ook geld beschikbaar stellen om die plannen uit te voeren die passen bij de NPG aanpak in Midden-Groningen. We kunnen  op dit moment nog niet inschatten wanneer dat gaat gebeuren en hoeveel dorpen en wijken daarmee kunnen beginnen.

We zien als derde dat in 2022 duidelijk wordt hoe de wijk- en dorpsbudgetten vanaf 2023 verdeeld zullen gaan worden over alle wijken en dorpen.  

Wat willen we bereiken?

a. Invloed geven van inwoners op leven in dorp of wijk

We geven actieve inwoners invloed  op hun dorp of wijk als ze zich inzetten voor de kwaliteit van leven in hun dorp of wijk.

Wij geven subsidies aan inwoners of inwonersgroepen die initiatief nemen om de leefbaarheid in hun dorp of wijk te verbeteren. We geven hen ook advies over andere subsidies die hen kunnen helpen om hun plan voor elkaar te krijgen. 

Wij werken met actieve inwoners samen om hun initiatief van de grond te krijgen. 

Wij adviseren welke subsidie het beste bij het initiatief past. Zo past het co-financieringsfonds van Midden-Groningen beter bij grotere activiteiten dan een subsidie uit het leefbaarheidsfonds. Wij adviseren ook bij aanvragen voor een  accommodatie. Zoals een dorps- of wijkhuis, een multifunctioneel gebouw of  om zorg te gaan leveren vanuit een bestaand gebouw. 

Wij geven met de dorps- en wijkbudgetten inwonersgroepen directe zeggenschap over hun leefomgeving.  Inwonersgroepen zijn meestal dorps- of wijkraden, maar dat kan per dorp en wijk verschillen. Wij geven hen deze budgetten in eigen beheer en zij verantwoorden aan ons de uitgaven.  Wij stellen in 2021 beleid op om deze budgetten in Midden-Groningen te harmoniseren. 

Acties

2.1.2 Huisvesting voor sociaal maatschappelijke activiteiten

Inleiding

Maatschappelijk vastgoed
De vastgoedportefeuille van de gemeente Midden-Groningen bestaat uit circa 170 objecten. Dit zijn naast het huis van cultuur en bestuur bijvoorbeeld ook gemalen en strategische aankopen. De portefeuille is onderverdeeld in deelportefeuilles om per portefeuille specifiek beleid te kunnen vormen. Een van de belangrijkste deelportefeuilles is het maatschappelijk vastgoed. Het maatschappelijk vastgoed is vastgoed waarin maatschappelijke voorzieningen zijn gehuisvest. In de onderstaande grafiek worden de belangrijkste clusters van maatschappelijke voorzieningen weergegeven

.Maatschappelijk vastgoed

Het uitgangspunt voor maatschappelijk vastgoed is dat een gebouw geen doel op zich is. Een gebouw heeft een maatschappelijke waarde door de activiteiten die erin plaatsvinden. En die activiteiten worden door de gebruikers georganiseerd. De gemeente kan die activiteiten ondersteunen door middel van subsidies. De activiteiten zijn niet per definitie altijd gehuisvest in vastgoed van de gemeente. Ook de realisatie en voorziening van de gebouwen hoeft niet altijd door de gemeente plaats te vinden. Zo zijn in 2021 het dorpshuis t’ Houtstek in Slochteren en het dorpshuis in Froombosch door de stichtingen zelf gerealiseerd.

Beleid
Deze vastgoedportefeuille van de gemeente Midden-Groningen is zeer divers en er wordt op heel veel verschillende manieren mee omgegaan. Er is, mede door de herindeling, een groot verschil in exploitatie, subsidiëring en andere vormen van ondersteuning van deze accommodaties. De gemeente wil hier meer eenheid in aanbrengen. De huidige situatie verschilt per dorpshuis, sportaccommodatie en gebruiker en varieert van volledig verzelfstandigd tot volledig in gemeentelijk beheer. Ook het (ver)huurbeleid vertoont enorme verschillen. Een kostprijsdekkende huur komt bijna niet voor. Vaak is er sprake van indirecte subsidiëring, doordat de gemeente inzet van professionals en/of activiteiten en/of (groot) onderhoud bekostigt.

De huidige maatschappij gaat steeds meer uit van eigen verantwoordelijkheid en versterking van de zelfredzaamheid van de inwoners. In het Kompas van Midden-Groningen (2016) staat een aantal krachtige quotes dat ook voor dit nieuwe beleid nog steeds van waarde is en richting geeft.


De nieuwe gemeente Midden-Groningen wordt een gemeenschap waarin inwoners medeverantwoordelijk zijn voor de leefbaarheid. Gemeente en inwoners worden steeds meer gelijkwaardige partners.
Op 14 februari 2019 heeft de raad het rekenkameronderzoek naar het gemeentelijk vastgoed en het vastgoedbeleid vastgesteld. Op basis van de uitkomsten heeft de rekenkamer aanbevelingen gedaan om het beleid en het beheer van vastgoed in Midden-Groningen te verbeteren. Het opvolgingsonderzoek van de rekenkamercommissie uit 2020 bevestigt dat vrijwel alle aanbevelingen zijn opgepakt of in uitvoering zijn.

Een van de belangrijkste aanbevelingen die in uitvoering is, is het beleid omtrent voorzieningen en vastgoed. In het rekenkameronderzoek is geconstateerd dat de beleidsmatige borging van de inzet van vastgoed ontbreekt. De rekenkamer heeft de gemeente aanbevolen beleid omtrent voorzieningen en vastgoed te ontwikkelen en vast te stellen. De gemeente Midden-Groningen heeft als doel gesteld om:

1. meer grip op het vastgoed te krijgen (eigendom van de gemeente);
2. te komen tot een effectieve(re) en efficiënte(re) inzet van vastgoed;
3. voorzieningen- en accommodatiebeleid te ontwikkelen.

Met de ‘aanbevelingen 1 en 2’ is vorig jaar gestart. Het gaat hierbij vooral om het formuleren van inhoudelijk beleid en het maken van duidelijke keuzes in ondersteuning van (gebruikers van) voorzieningen. In 2022 gaan we hiermee verder.

De volgende stap in het proces is het uitwerken van het beleid. Dit gebeurt in deelprojecten: consequenties van het beleid brengen we per accommodatie en/of voorziening in beeld. We doen dit in samenwerking met het veld en de gemeenteraad. Pas daarna neemt de gemeente besluiten.

De kadernota uit 2021 was de eerste stap naar de vorming van beleid. De input van de raad dient als een van de handvatten voor de uitwerking op projectniveau. Ook ‘het veld’ wordt betrokken. Hiervoor is een klankbordgroep in het leven geroepen, bestaande uit een afvaardiging van bestuurders van de dorps- en wijkcentra in Midden-Groningen. De deelprojecten werken we in 2022 verder uit en brengen we vervolgens ter besluitvorming.

In beweging
De vastgoedportefeuille van de gemeente Midden-Groningen is in beweging. Diverse projecten en programma’s hebben als gevolg dat er door vervangende huisvesting vastgoed vrijvalt en buitengebruik komt. Het betreft hier voornamelijk schoolgebouwen die door realisatie van multifunctionele accommodaties en kindcentra hun functie verliezen. In 2021 is het traject voor sloop en locatieontwikkeling voor een aantal gebouwen ingezet. In 2022 wordt dit traject verder voortgezet.

Ambities

De inwoners steeds meer eigen verantwoordelijkheid en zeggenschap geven over de leefbaarheid om op die manier de eigenheid en vitaliteit in de dorpen en wijken te behouden.

De huidige maatschappij gaat steeds meer uit van eigen verantwoordelijkheid en versterking van de zelfredzaamheid van de inwoners.

Wat willen we bereiken?

a. Beleid vaststellen omtrent voorzieningen en vastgoed

Beleid vaststellen omtrent voorzieningen en vastgoed. Waarbij de gemeente Midden-Groningen als doel heeft gesteld om:
1. meer grip op het vastgoed te krijgen (eigendom van de gemeente);
2. te komen tot een effectieve(re) en efficiënte(re) inzet van vastgoed;
3. voorzieningen- en accommodatiebeleid te ontwikkelen

Acties

2.1.3 Deelname aan het maatschappelijk leven

Inleiding

 

In dit hoofdstuk zijn verschillende beleidsonderdelen samengebracht. Elk draagt bij aan de identiteit, kracht en eigenheid van onze gemeente: cultuur in brede zin, archeologie en erfgoed & monumentenzorg.  De Midden-Groninger samenleving is heel divers. Op allerlei gebied verschillen onze inwoners van elkaar. Toch zijn er ook onderdelen die de verbondenheid versterken. Cultuur en erfgoed (onder en boven de grond) bieden identiteit en herkenbaarheid.  Inwoners voelen zich thuis in hun omgeving en zijn er trots op. Dit versterkt en verbindt de samenleving en geeft zo sociale veerkracht. 

Het is de moeite waard om bovengenoemde waarden te behouden en te verspreiden, zodat elke inwoner er kennis van kan hebben.

 

Ambities

Erfgoed, archeologie en cultuur vertellen onze geschiedenis en bepalen onze identiteit. Het is belangrijk om dat te stimuleren, te bewaren en te beschermen. Ze dragen bij aan de eigenwaarde, veerkracht en het thuisgevoel van onze inwoners. Wij zetten ons daarom in voor instandhouding, bescherming  en brede bekendmaking ervan.

  • Door de covid19 beperkingen is het culturele leven meer dan een jaar stilgelegd (2020 en 2021). Het vraagt om extra inspanning om het culturele vliegwiel weer te laten draaien.
  • Aardbevingen door gaswinning zorgen ervoor dat wij extra aandacht moeten besteden aan archeologie en gebouwd erfgoed.  
  • De versterkingsoperatie zorgt voor een forse  toename van vergunningaanvragen. Deze zijn nodig  voor het versterken van monumenten en karakteristieke gebouwen. Wij zien erop toe dat de versterkingsmaatregelen de cultuurhistorische waarde van de erfgoedpanden niet aantast.
  • De gemeente moet veel archeologische onderzoeken beoordelen. Er vindt veel graafwerk plaats in gebieden die archeologisch beschermd zijn. Bijvoorbeeld voor de aanleg van  kabels en leidingen in en  naar de zonneparken en bij het versterken van funderingen van  oude boerderijen.  
  • De gemeente heeft in de openbare ruimte vele kunstwerken, gedenktekens en monumentale beelden. Deze zijn geïnventariseerd en hebben onderhoud nodig.

Doelstellingen

a. Cultuurkadernota verder uitvoeren de komende beleidsperiode

In de Kadernota Cultuur 2021-2024 staan drie onderdelen centraal: jeugd & educatie, cultuurdeelname voor iedereen en actieve koppeling met toerisme & recreatie.

Deze onderdelen worden door onze cultuurorganisaties uitgewerkt in de uitvoering. De cultuurpijlers van Midden-Groningen zijn: Kielzog Theater , Muziekschool en Kunstwerkplaats, de bibliotheekorganisatie Biblionet en museumborg Fraeylema. Met deze drie worden de komende beleidsperiode prestatie-afspraken gemaakt om de gemeentelijke cultuurbeleidsdoelen te realiseren.

Wij willen alle inwoners van Midden-Groningen actief betrekken bij kunst, cultuur en erfgoed. Juist ook de groep die in relatieve achterstand verkeert. Met het accent op de (school) jeugd worden ook ouders en de volwassen omgeving van de kinderen meegenomen. Zo worden cultuur en erfgoed van en voor iedereen.

Lessen in kunst en cultuur op school (en na schooltijd) brengen creativiteit in het onderwijs. Jongeren leren om op een originele manier naar hun omgeving te kijken. Daarmee komen ze tot creatieve oplossingen. De aanbieders van deze lessen werken nauw samen met het onderwijs. Het gaat om maatwerk. Hierbij wordt waar mogelijk ook gewerkt vanuit het Nationaal Programma Groningen project "Tijd voor Toekomst". Ook op andere manieren worden jongeren uitgedaagd om hun eigen cultuurinvulling vorm te geven. Dit kan in het Nationaal Programma Groningen project "Jongeren pitchen voor Projecten". Hierdoor worden kunst en cultuur onderdeel van hun dagelijks leven. 

Cultuur is van en voor iedereen.  Elke inwoner kan altijd deelnemen aan cultuur om zich te vormen en te vermaken. Als er drempels zijn, dan willen we die wegnemen. Dat kan door tegemoetkoming in lesgeld voor cultuurles of subsidies voor activiteiten. Cultuur komt voor in het sociaal domein bij het ouderen-, minderheden- en achterstandbeleid.  

Midden-Groningen heeft grote mogelijkheden voor recreanten en toeristen. De aantrekkelijkheid wordt mede gevormd door monumentale dorpen en bezienswaardigheden, cultuuractiviteiten, exposities en evenementen, festivals en dergelijke. Marketing Midden-Groningen promoot cultuur actief in hun evenementenkalender en in cultuurroutes.

Acties

b. Cultuur in Kielzog Theater, Muziekschool en Kunstwerkplaats

Stichting Kielzog ontvangt jaarlijks subsidie voor een compleet professioneel en gevarieerd cultuuraanbod. Het gaat hierbij om podiumkunsten om te bezoeken, maar ook om zelf kunst te maken. Hiervoor kan men terecht bij de Muziekschool en de Kunstwerkplaats. Daarnaast biedt Kielzog als partner een zalencomplex met professionele begeleiding voor amateurbespelers. Hier wordt talent ontdekt op alle niveaus.  Dat gebeurt ook in de projecten en evenementen die Kielzog organiseert, ook buiten de hoofdvestiging in dorpen en wijken.

Bij Stichting Kielzog werken drie cultuurcoaches op het gebied van onderwijs, sociaal domein en amateur-verenigingen. Zij vormen met raad en daad de schakel in het culturele veld tussen idee en uitvoering.  Op deze manier komt cultuur dichtbij de mensen. Dat geldt ook voor inwoners die minder bekend zijn met cultuur. Voor hen kan kunst en cultuur meer betekenen in hun dagelijks leven.  

Voor de Coronaperiode bediende Kielzog circa 65.000 cultuurbezoeken met: 70 professionele voorstellingen, 60 culturele verhuringen,  wekelijks 1.000 cursisten (muziek, beeldend, dans, theater) en 8.600 leerlingen op school (BO en VO). 

c. Bibliotheek ontwikkelt taal, cultuur, lezen en digitale vaardigheden

Biblionet ontvangt jaarlijks een subsidie voor bibliotheekactiviteiten in de breedste zin des woords in de vestigingen in Hoogezand, Harkstede, Siddeburen, Slochteren, Noordbroek en Zuidbroek. Daarnaast is de bibliotheek onder andere actief op basisscholen, in het voortgezet onderwijs, op consultatiebureaus en in de kinderopvang. Ook ontwikkelt zij steeds meer activiteiten dichtbij inwoners op verschillende plekken in onze gemeente, zodat zij meer mensen bereikt.

De dienstverlening van de bibliotheek richt zich op de volgende onderdelen:

  • Het is de fysieke plek waar inwoners kunnen halen wat ze nodig hebben om mee te doen in de samenleving en waar ze zich kunnen blijven ontwikkelen;
  • Taalbevordering en ontwikkelen leesplezier van kinderen van 0 t/m 18 jaar;
  • Werken aan geletterdheid van volwassenen;
  • Meedoen in de samenleving door het ontwikkelen van digitale vaardigheden van inwoners.

Biblionet gaat dit jaar op basis van haar huisvestingsrapport alternatieve dienstverlening in 2023 voor Noordbroek en Harkstede ontwikkelen.

d. Fraeylemaborg als monumentale drager van historisch erfgoed met een actieve expositiefunctie

De Fraeylemaborg is een provinciaal gesubsidieerd museum, dat gemeentelijk ook structureel subsidie krijgt.  Jaarlijks komen zo'n 40.000 bezoekers in de borg en 60.000 in de monumentale Engelse landschapstuin.  De borg heeft een bovenlokale functie, bezoekers komen van heinde en verre. De monumentale borg toont het  lokale verleden, maar organiseert ook boven-lokale hedendaagse kunstexposities en evenementen. De Fraeylemaborg is voor kleine, niet professionele musea in de gemeente  een  professionele vraagbaak als het gaat om museale zaken. 

Acties

e. Aanpak achterstallig onderhoud beeldende kunst en gedenktekens/monumenten

Beeldende kunst markeert plaatsen in de openbare ruimte. Het draagt bij aan de herkenbaarheid en lokale identiteit van onze gemeente. Gedenktekens/monumenten doen dit ook maar zijn ook plaatsen van herdenking, bezinning en troost. Wij bezitten zo'n 100 kunstwerken en gedenktekens/monumenten die in de openbare ruimte staan. Deze beelden zijn jarenlang niet onderhouden of gerestaureerd. In 2019 en 2020 hebben we de staat van deze beelden laten inventariseren. In 2021 is een begin gemaakt met het onderhouden en restaureren van de kunstwerken en gedenktekens/monumenten. In 2022 gaan we meer kunstwerken restaureren en regulier onderhoud uitvoeren. Hiermee verbeteren we de kwaliteit van de gebouwde omgeving.

Acties

f. Uitvoering geven aan het Erfgoedprogramma

We hebben in 2020 samen met rijk, provincie, NCG en de andere Groninger gemeenten het vernieuwde Erfgoedprogramma vastgesteld. In dit Erfgoedprogramma hebben we aangegeven hoe we ons Groninger erfgoed willen behouden, beschermen en ontwikkelen. We gaan in 2022 verder uitvoering geven aan deze ambities.  Hiertoe gaan we de volgende activiteiten uitvoeren. We gaan het in 2018 gestarte project om nieuwe gemeentelijke monumenten aan te wijzen afronden.  We bezoeken eigenaren van nieuw aan te wijzen monumenten thuis en geven uitleg.

We gaan een gemeentelijke kerkenvisie maken, hiervoor hebben we een bijdrage van het rijk gekregen. Het doel hiervan is om waardevolle kerkgebouwen die leeg komen te staan een nieuwe toekomst te kunnen geven. We gaan hier in 2022 mee starten. We beginnen met een inventarisatie van alle kerken in de gemeente. We maken een cultuurhistorische waardestelling van het exterieur en het interieur van de kerken, zodat we weten welke kerken het meest waardevol zijn.
We gaan uitvoering geven aan lokale NPG erfgoed projecten.  In 2021 heeft de gemeenteraad het project Toekomstbestendig Cultureel Erfgoed vastgesteld. Wij gaan in 2022 uitvoering geven aan dit project. We gaan een subsidieregeling opstellen waarbij we een subsidie kunnen geven aan eigenaren van rijks- en gemeentelijke monumenten die hun monument restaureren en herbestemmen. Als voorwaarde hierbij moet het monument voor publiek worden opengesteld.  We gaan onderzoeken hoe erfgoed toekomstbestendig en duurzaam kan worden gemaakt. We willen eigenaren van erfgoedpanden ondersteunen met advisering en financiering. Verder willen we investeren in kennisontwikkeling, innovatie, vakmanschap en onderwijs.  We hebben een eigen gemeentelijke Erfgoedcommissie die onder andere adviseert over bouwaanvragen van monumenten. We promoten monumenten en de historie van de gemeente voor een breed publiek tijdens de Open Monumentendag in samenwerking met het Comité Open Monumentendag. We communiceren over erfgoed op de gemeentelijke website, hier is bijvoorbeeld het monumentenregister te vinden.

Acties

g. Beschermen archeologische waarden

Gemeente bevoegd gezag

Als je in de grond gaat graven, bepaalt de erfgoedwet dat getoetst moet worden of daarmee archeologische waarden verloren kunnen gaan. De regels die daarvoor gelden staan in bestemmingsplannen of de erfgoedverordening.  Op basis van die regels bepaalt de gemeente of archeologisch onderzoek nodig is en wat de consequenties van het archeologisch onderzoek zijn. Voor archeologische beoordelingen schakelt de gemeente de archeologen van Libau in. De gemeenteraad heeft op 23 april 2020 de beleidsnota archeologie vastgesteld. De beleidsnota beschrijft welke archeologische waarden de gemeente in bestemmingsplannen (omgevingsplannen) en de erfgoedverordening wil beschermen. De beleidsnota beschrijft de bewoningsgeschiedenis van de gemeente Midden-Groningen vanaf de prehistorie tot nu. Op kaarten staat aangegeven welke sporen in de grond zijn gevonden van mensen die hier vroeger leefden,  of waar die sporen nog te verwachten zijn.

Inwoners betrekken

Wij willen zo veel mogelijk bekendheid geven aan de resultaten van archeologisch onderzoek en opgravingen. Als inwoners weten wat de geschiedenis is van hun woonomgeving, kan dat de eigenwaarde, veerkracht en het thuisgevoel van onze inwoners vergroten.  We willen de bekendheid vergroten door:

  • informatie over archeologie op de website;
  • publieksfolders over bijzondere onderzoeken en opgravingen;
  • (school)excursies bij opgravingen;
  • contact onderhouden met historische verenigingen/buurtverenigingen.

Acties

2.1.4 Sport en bewegen

Inleiding

Iedere week zijn duizenden mensen in de gemeente actief betrokken bij sport- en beweegactiviteiten, als beoefenaar, vrijwilliger of professional. De gemeente Midden-Groningen bouwt aan een gemeente waarin sporten en bewegen laagdrempelig, toegankelijk en vanzelfsprekend is. Wij willen er zijn voor alle inwoners en in het bijzonder voor de mensen die maatschappelijk kwetsbaar zijn, zodat ook zij zich optimaal kunnen ontwikkelen en een betekenisvol en gelukkig leven kunnen leiden. Sport en bewegen leveren daaraan een essentiële bijdrage. 

Ambities

Iedereen in de gemeente Midden-Groningen kan een leven lang met plezier sporten en bewegen.

Het sportlandschap in Midden-Groningen is voortdurend in beweging. Ontwikkelingen in de sport hangen bijvoorbeeld nauw samen met demografische trends, en ook sociale, culturele, en economische ontwikkelingen hebben invloed op hoe sport en bewegen er in onze gemeente uit komen te zien. Zo heeft de stijgende gemiddelde leeftijd van onze inwoners gevolgen voor de sportdeelname en leidt individualisering van onze samenleving tot een toename in ongeorganiseerde vormen van sporten en bewegen. Daarnaast is er groeiende aandacht voor het thema gezonde leefstijl en zijn er verschuivingen in de drijfveren van mensen om te gaan sporten. Tegelijkertijd ligt het percentage inwoners dat één keer per week of vaker aan sport doet in onze gemeente onder het landelijk gemiddelde (42% tegenover 51%).

Wat willen we bereiken?

a. Het vergroten van het aandeel bewoners dat regelmatig sport en beweegt

Wij willen mogelijkheden creëren voor alle inwoners, met of zonder beperking, uit alle levensfases om aan sport en bewegen te doen. Daarom zetten wij in op het stimuleren van voldoende beweging bij de jeugd, bij ouderen en bij kwetsbare groepen.

Acties

b. Het bevorderen van vitale en toekomstbestendige sportverenigingen

Wij willen sportverenigingen ondersteunen bij het ontwikkelen van een passend en innovatief sportaanbod voor verschillende doelgroepen en tevens helpen om knelpunten of zwakke plekken binnen de vereniging aan te pakken. Daarmee verbeteren wij de kwaliteit van de sportverenigingen en het sportaanbod en stellen wij de verenigingen in staat om bij te dragen aan het bereiken van een toename in de sportdeelname.

Acties

c. Het harmoniseren van het accommodatiebeleid

Door de herindeling bestaan er grote verschillen in de afspraken met, en ondersteuning van, sportverenigingen met betrekking tot de sportaccommodaties. In 2022 gaan wij de basis leggen voor het harmoniseren van het accommodatiebeleid en eerlijke en eenduidige afspraken maken met sportverenigingen. Daarmee werken wij toe naar een toekomstbestendige sportinfrastructuur.

Acties

2.1.5 Veiligheid op het gebied van wonen, werken en leven

Inleiding

We willen de inwoners van Midden-Groningen een veilige woon- en leefomgeving bieden. De gemeente werkt daarbij nauw samen met veiligheidspartners als politie, Openbaar Ministerie,
Veiligheidsregio, RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum), inwoners, (maatschappelijke) instellingen, woningbouwcorporaties en ondernemers.
In een groot deel van de wijken en dorpen is de leefbaarheid en veiligheid relatief goed. In een aantal wijken in Hoogezand en Sappemeer staat de leefbaarheid en veiligheid onder druk. Dit zijn gebieden met een stedelijk karakter en bijbehorende problematiek.

In 2021 is het Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 ontwikkeld en vastgesteld. Hierin zijn vier geprioriteerde veiligheidsthema’s opgenomen:

  • Aanpak georganiseerde en ondermijnende criminaliteit;
  • Effectieve verbinding veiligheid en zorg;
  • Veilige woon- en leefomgeving;
  • Maatschappelijke onrust of verdeeldheid bij overheidsbeslissingen.

Dit zijn grote thema’s die vragen om een meerjarige ontwikkeling in beleid en uitvoering: bestuurlijk instrumentarium op orde en gericht inzetten om de weerbaarheid te vergroten, het versterken van de informatiepositie, intensievere samenwerking tussen onze zorg- en veiligheidspartners, toezicht en handhaving in de openbare ruimte door het ontwikkelen en uitvoeren van het vergunningenbeleid. Het   evenementenbeleid en het beleid op speelautomaten is in 2021 vastgesteld  en zal zijn uitwerking in de praktijk krijgen.

Door de decentralisaties binnen het sociaal domein, zijn de werkvelden van openbare orde en veiligheid en maatschappelijke ondersteuning en zorg dichter bij elkaar gebracht. Omdat de gemeente regisseur is van het veiligheidsdomein en het sociale domein, vervullen wij een sleutelrol bij het bereiken van een effectieve verbinding tussen veiligheids- en zorgpartners en bij een samenhangende visie op de gemeenschappelijke problematiek rond kwetsbare inwoners. Een goede verbinding tussen beide domeinen draagt bij aan een optimale balans tussen preventie, zorg en repressie. Deze verbinding wordt belangrijker, naarmate de problematiek complexer wordt.

Ambities

We versterken de sociale veiligheid door het voorkomen en tegengaan van criminaliteit, overlast en gevoelens die daarmee samenhangen.
Dit doen we door uitvoering te geven aan het Integraal veiligheidsbeleid, de openbare orde te handhaven, een maatwerkgerichte aanpak te organiseren voor overlastgevenden en criminelen, de veiligheid en leefbaarheid te bevorderen op specifieke locaties, veilige evenementen te bevorderen, woninginbraken tegen te gaan en veilig winkelen en ondernemen te bevorderen.

In een aantal wijken met stadse problematiek is het noodzakelijk om een stedelijke aanpak van veiligheid op te zetten en door te zetten. Dit krijgt zijn uitwerking in het project ‘Verbeteren veiligheid Midden-Groningen’ dat wordt gefinancierd vanuit het Nationaal Programma Groningen en is een plus op de reguliere veiligheidsvraagstukken uit het integraal veiligheidsbeleid. De focus ligt op het zicht krijgen op veiligheidsvraagstukken en in verbinding met inwoners en samenwerkingspartners werken aan weerbaarheid om te voorkomen dat criminaliteit een voet aan de grond krijgt maar deze ook te bestrijden. Hiervoor wordt een veiligheidsregisseur aangesteld.

Ondermijnende criminaliteit bedreigt de integriteit van onze samenleving. Het gaat om zwaardere vormen van criminaliteit, die niet of nauwelijks zichtbaar zijn met veelal een financieel motief als leidraad. Traditionele vormen van criminaliteit raken steeds meer verweven met vormen van digitale criminaliteit. In een te ontwikkelen integrale aanpak ligt het accent op drugscriminaliteit, vastgoedfraude- en misbruik, witwassen en mensenhandel en uitbuiting.

De overlast door personen met verward gedrag, huiselijk geweld en woonoverlast blijven de aandacht vragen. Deze vormen van overlast nemen toe, mede door de Coronacrisis. De problematiek wordt ernstiger en risicovoller, de openbare orde wordt hierdoor geschaad.

Jongeren kunnen in wijken en dorpen voor overlast en criminaliteit zorgen. Vaak betreft dit jongeren met problemen op diverse leefgebieden die opgroeien in kwetsbare gezinnen. Preventie en vroeg signalering, het werken aan perspectief en verhogen van de weerbaarheid dragen bij aan het voorkomen van overlast en criminaliteit. Daarvoor is een intensieve samenwerking nodig tussen zorg- en veiligheidspartners.

Het afgelopen jaar zijn we geconfronteerd met vergaande maatregelen in de bestrijding van het coronavirus. Naast de bestrijding van het virus hadden deze maatregelen ook effect op onze inwoners, de ondernemers en de openbare ruimte.
Ook zien we maatschappelijke onrust rondom de gas- en zoutwinning, wind- en zonneparken. We zien steeds meer groepen ontstaan in de samenleving die zich op diverse wijze laten horen. Er is een regionaal onderzoek gedaan naar de maatschappelijke onrust in Noord-Nederland bij overheidsbeslissingen, zoals bij het plaatsen van een windmolenpark.  

Wat willen we bereiken?

a. Aanpak georganiseerde en ondermijnende criminaliteit

  • Vergroten van de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit;
  • Verbeteren van de informatiepositie;
  • Inzetten op zichtbaarheid en interventiekracht.

Acties

b. Effectieve verbinding veiligheid en zorg

  • Het realiseren van een goede verbinding tussen veiligheids- en zorgprofessionals;
  • Escalaties in overlast- en zorgsituaties zoveel als mogelijk voorkomen;
  • Het verminderen en bestrijden van overlast gevend of crimineel gedrag van (groepen) jongeren.
Verwijzingen Halt Midden-Groningen, per 1000 jongeren

Het aantal verwijzingen van jongeren naar bureau Halt betreft jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar die een strafbaar feit hebben gepleegd. Deze indicator is een verplichte indicator van het Rijk, Besluit Begroten en Verantwoorden.

jaar Midden-Groningen Nederland
2016 6 14
2017 7 13
2018 11 12
2019 8 13
2020 9 11

Acties

c. Veilige woon- en leefomgeving

  • Veiligheid in de dorpen en wijken op peil houden en waar nodig vergroten.
Opgelegde huisverboden
jaar Midden-Groningen
2018 10
2019 13
2020 10

Misdrijven Midden-Groningen, per 1000 inwoners

De indicatoren met betrekking tot het aantal geweldsmisdrijven, vernielingen en diefstallen zijn verplichte indicatoren vanuit het Rijk, Besluit Begroten en Verantwoorden.


Acties

Maatschappelijke onrust

  • Maatschappelijke onrust zoveel als mogelijk voorkomen en verminderen.

Acties

2.1.6 Fysieke leefbaarheid

Inleiding

De openbare ruimte is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, naar het werk gaan, spelen, sporten en ontspannen. De openbare ruimte bestaat uit kapitaalgoederen zoals wegen, groen en speelplaatsen, bruggen, kades, beschoeiingen, riolering, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. Het beleid en de kaders zijn vastgesteld voor de volgende onderdelen: Groen,  Afval, Wegen (inclusief gladheid), Openbare Verlichting, Riolering en Spelen. Waar nog geen beleid voor is vastgesteld is dit het streven om dit uiterlijk in 2022 aan te bieden aan de gemeenteraad van Midden-Groningen. Dit geldt voor de Kunstwerken en Beschoeiingen, Begraven, Water en Baggeren. 

Bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een onbalans tussen budget en uitvoering. Hierdoor zijn wij niet goed in de gelegenheid om het beheer en onderhoud dusdanig uit te voeren dat er geen achterstanden of kapitaalvernietiging ontstaat. Op dit moment zijn wij nog steeds aan het onderzoeken wat wij nog meer kunnen doen op het gebied van een integrale meerjaren onderhoudsplanning,  prioritering, risico gestuurd beheer of gedifferentieerd onderhoud. Een niet onbelangrijk neven effect is dat wij in mindere mate kunnen voldoen aan een schoon, heel en veilige fysieke leefomgeving waardoor de klachten zullen toenemen. Waar nodig zullen wij in 2022 aan u voorleggen welke effecten dit heeft op het door u vastgestelde beleid en of deze bijstelling behoeft.

Ambitie: De fysieke leefbaarheid draagt bij aan het gevoel van welbevinden voor iedereen in Midden-Groningen.

Fysieke leefbaarheid heeft sterk te maken met ‘schoon, heel en veilig’. Wij beheren en onderhouden de openbare ruimte in Midden-Groningen op zo’n manier, dat deze schoon, heel en veilig is. De gemeente Midden-Groningen wordt een gemeenschap waarin inwoners medeverantwoordelijk zijn voor de leefbaarheid van hun dorp/wijk. De gemeente blijft verantwoordelijk voor de basis en kan samen met de inwoners als partners de plus leveren. De openbare ruimte gaan wij voorbereiden op de opgaven vanuit de klimaatverandering dit zijn wateroverlast en hittestress. 


De kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte nemen toe vanwege de stijgende prijzen in de markt. 

Projecten duren soms langer of starten later vanwege tekorten in de noodzakelijke grondstoffen en bouwmaterialen.  

Door een onbalans in budget en het beheer en onderhoud van de openbare ruimte kunnen wij minder goed zorgen voor een net onderhouden leefomgeving. Hierdoor nemen de klachten toe.

Er vindt een steeds beter scheiding plaats van het afval door inwoners. Door Corona is er de afgelopen jaren wel meer huishoudelijk afval ontstaan. 

Wat willen we bereiken?

a. Afval: Wij geven uitvoer aan het vastgestelde beleidsplan.

Door uitvoer te geven aan het beleidsplan werken wij aan een nog betere afvalscheiding, efficiëntere afvalinzameling en een hogere kostendekkendheid. Om dit te bewerkstelligen proberen wij continu onze dienstverlening te optimaliseren. Hiervoor zullen wij onder andere de conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie van het afvalbeleid gebruiken. Daarnaast willen wij een plan hebben voor de toekomst van de afvalbrengpunten.

Acties

b. Groen en Spelen: Onderhoud en beheer uitvoeren conform vastgestelde rapport en beleidsplan spelen

 Er is sprake van een onbalans tussen financiële middelen en beleidsuitgangspunten van het vastgestelde groen beleid. In 2020 zijn wij gestart met een onderzoek op welke wijze wij nog bezuinigingen kunnen  realiseren. Wij onderzoeken de mogelijkheden die gedifferentieerd beheer ons biedt en werken een maatregelen plan uit om de beleidsuitgangspunten en financiën meer met elkaar in balans te brengen. In oktober/november 2021 zal in de gemeenteraad het rapport besproken worden. 

Acties

c. Kunstwerken en Beschoeiingen: Wij beheren en onderhouden de kunstwerken en beschoeiingen

Wij gaan in 2022 uitvoer geven aan het vastgestelde beleid. Dit wordt momenteel opgesteld en op een later moment aangeboden aan de gemeenteraad. In dit beleid zal staan op welke wijze wij het beheer en onderhoud gaan uitvoeren van onze kunstwerken en beschoeiingen. Hierbij houden wij rekening met de uitkomsten van de meest recente inspecties.

Acties

d. Openbare verlichting: Wij beheren en onderhouden de openbare verlichting conform het vastgestelde beleidsplan

Wij zijn onze openbare verlichting aan het verjongen en verduurzamen waarbij wij energiebesparing weten te realiseren. Hiermee zorgen wij voor een vermindering van de CO2.

Acties

e. Riolering/Water: Wij beheren en onderhouden het riolenstelsel conform het vastgestelde afvalwaterbeleidsplan

Wij geven uitvoering aan het vastgestelde beheersplan over het beheer en onderhoud van het riolenstelsel. Wij werken op het gebied van duurzaam waterbeheer samen met  Groninger gemeenten, de gemeenten uit de kop van Drenthe, het waterbedrijf Groningen en de waterschappen Hunze en Aa’s en Noorderzijlvest. In 2022 wordt de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. 

Acties

f. Wegen: Wij beheren en onderhouden het areaal zoals vastgelegd in de beleidsplannen Wegen en Gladheidsbestrijding

Wij beheren en onderhouden het areaal zodat deze veilig is. In het gebied waar de versterkingsoperatie actief is zullen wij nauw moeten afstemmen omdat wij niet de vertragende factor willen zijn. Dit kan tot vertraging/uitstel leiden van onze eigen projecten. 

Acties

2.1.7 Verplichte beleidsindicatoren (BBV)

Indicatoren

De verplichte beleidsindicatoren zijn opgenomen in onderstaande tabel.

Programma Dorpen en wijken
Naam indicator Eenheid Gebied 2017 2018 2019 2020 2021
Verwijzingen Halt Aantal per 1000 jongeren Midden-Groningen 7 11 8 9 -
Nederland 13 12 13 11 -
Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners Midden-Groningen 1,0 0,9 0,5 - -
Nederland 2,2 2,2 2,3 - -
Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners Midden-Groningen 4,6 4,7 4 3,4 -
Nederland 5 4,8 4,8 4,6 -
Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners Midden-Groningen 1,9 1,7 2,2 - -
Nederland 2,9 2,5 2,3 -
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte Aantal per 1.000 inwoners Midden-Groningen 5,1 5,3 6,1 6 -
Nederland 6 5,4 5,9 6,2 -
Niet sporters % Midden-Groningen - - - 59,7% -
Nederland - - - 49,3% -
Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner Midden-Groningen 195 - - - -
Nederland 178 171 161 - -
Hernieuwbare elektriciteit % Midden-Groningen 2,1% 3,0% 9,4% - -
Nederland 16,3% 17,6% 20,1% - -
Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen Midden-Groningen 2,9 5 1,5 9,9 -
Nederland 8,2 8,6 9,2 8,9 -

2.1.8 Financieel overzicht

Bedragen x €1.000
Omschrijving Realisatie 2020 Begroting 2021 na wijzigingen Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025
Lasten
Openbare ruimte 7.494 8.328 8.130 8.176 8.295 8.321
Cultuur 6.023 5.902 6.044 6.057 6.064 6.074
Sport 5.022 4.933 4.527 4.362 4.396 4.372
Openbaar groen 6.041 5.503 5.865 5.298 5.296 5.333
Riolering 4.604 4.290 4.319 4.316 4.312 4.306
Afval 7.700 7.099 7.473 6.868 6.924 6.894
Milieu 1.983 2.758 2.494 2.327 2.349 2.371
Begraafplaatsen 582 503 505 505 507 519
Totaal Lasten 39.450 39.317 39.358 37.909 38.143 38.189
Baten
Openbare ruimte 441 262 321 321 321 321
Cultuur 711 519 564 564 564 564
Sport 1.084 1.417 976 936 936 936
Openbaar groen 176 92 92 92 92 92
Riolering 5.807 5.758 5.649 5.649 5.649 5.649
Afval 8.270 7.929 7.683 7.683 7.764 7.764
Milieu 21 0 0 0 0 0
Begraafplaatsen 355 428 423 423 423 423
Totaal Baten 16.864 16.405 15.707 15.667 15.749 15.749
Saldo voor bestemming -22.586 -22.912 -23.650 -22.242 -22.395 -22.440
Onttrekkingen
Openbare ruimte 30 70 0 0 0 0
Cultuur 102 266 0 0 0 0
Sport 64 264 145 4 4 4
Openbaar groen 253 24 3 3 3 3
Riolering 0 7 0 0 0 0
Afval 0 27 0 0 0 0
Milieu 261 641 0 0 0 0
Totaal Onttrekkingen 710 1.299 148 7 7 7

Toelichting

Het nadelig saldo van de lasten en baten op het programma Dorpen en wijken 2022 is gestegen met € 0,74 miljoen ten opzichte van begroting 2021. Het nadelig saldo na bestemming (door lagere onttrekkingen aan reserves in 2021 dan 2022) is toegenomen met  €1,89 miljoen. We lichten per product de belangrijkste wijzigingen toe, waarbij we productoverstijgend de opmerking plaatsen dat de kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte toenemen vanwege de stijgende prijzen in de markt.

Openbare ruimte
Het saldo bij het product Openbare ruimte is ten opzichte van 2021 met € 0,26 miljoen verbeterd, de lasten zijn met  € 0,2 miljoen gedaald en de baten met € 60.000 gestegen. 

Lasten: € 0,2 miljoen lager dan de begroting 2021. In de voorjaarsnota 2021 is het budget voor gladheidsbestrijding incidenteel (voor 2021) verhoogd met € 0,1 miljoen. Hierdoor zijn de begrote lasten voor gladheidsbestrijding in 2022 € 0,1 miljoen lager dan in 2021. Indexatie van budgetten met meerjarige contractuele verplichtingen  leidt tot een nadeel van € 30.000. Het restant vloeit met name voort uit een lagere toerekening van personeelslasten. In de voorjaarsnota 2021 is € 0,2 miljoen opgenomen voor de uitvoering van geactualiseerde beheerplannen. In de begroting 2022 is dit bedrag opgehoogd tot € 0,3 miljoen. Dit bedrag is onderdeel van de stelposten in programma 6 op het product Overige baten en lasten. 

Baten: € 60.000 voordeel.  In de begroting 2021 is de parkeervergoeding voor de Hooge Meeren incidenteel verlaagd als gevolg van de coronamaatregelen. Hierdoor zijn de begrote baten in 2021 € 60.000 lager dan de begroting 2022. 

Cultuur
De lasten nemen toe met ca. € 0,1 miljoen en de baten blijven gelijk.

Sport
Het nadelig saldo bij Sport is gedaald met € 36.000 door een afname van eenmalige lasten van € 0,4 miljoen en een vergelijkbare (en daarmee samenhangende) daling van de verwachte baten met € 0,44 miljoen. De lagere lasten worden veroorzaakt doordat er in 2021 eenmalige lasten van het slopen en afboeken van de gymzalen waren.  De lagere baten hebben hier eveneens mee te maken;  voor de sloop en nieuwbouw van de gymzalen ontvingen we een bijdrage van het Rijk. 

Openbaar groen
Het nadelig saldo bij openbaar groen is met € 0,36 miljoen gestegen ten opzichte van de begroting 2021. Dit wordt veroorzaakt door hogere lasten, de baten blijven gelijk. Ten opzichte van de begroting 2021 zijn de lasten toegenomen met € 0,36 miljoen. Indexatie van budgetten met meerjarige contractuele verplichtingen leidt tot een nadeel van € 30.000 en  door een stijging van brandstofprijzen stijgen de kosten voor tractie met € 40.000. Het restant vloeit met name voort uit een hogere toerekening van personeelslasten. 

Riolering
Het saldo bij Riolering is met € 138.000 verslechterd, bestaande uit hogere lasten van € 29.000 en € 109.000 lagere baten.  

Lasten: De lasten worden geraamd conform het afvalwaterbeleidsplan dat is vastgesteld in 2019. Er zijn op het totaal van de lasten geen noemenswaardige afwijkingen ten aanzien van de begroting 2021. De storting in de voorziening is € 145.000 hoger, diverse budgetten zijn geïndexeerd wat tot € 34.000 hogere lasten leidt  en de toerekening van personele lasten is € 150.000 lager dan in 2021. Dit betreft de directe kosten van het taakveld riolering. In de paragraaf lokale heffingen wordt de kostendekkendheid van het tarief weergegeven. Daarin staan ook de toe te rekenen kosten die niet op dit taakveld staan.

Baten: De baten zijn begroot conform de afspraken in het afvalwaterbeleidsplan dat in is gegaan per 2020. De baten zijn neerwaarts bijgesteld als gevolg van een lagere raming van de opbrengsten van grootverbruikers. 

Afval

Het saldo van Afval is met € 0,62 miljoen verslechterd door hogere lasten van € 0,37 miljoen en lagere baten van € 0,25 miljoen.

Lasten: Ten opzichte van de begroting 2021 zijn de lasten toegenomen met € 0,37 miljoen. Van de omgevingsdienst mogen we niet langer composteren op eigen terrein. De nieuwe aanbesteding leidt tot een kostenstijging van € 0,15 miljoen. Daarnaast leidt een nieuw contract voor de verwerking van GFT afval tot hogere kosten van ca € 0,3 miljoen. Daarnaast is in 2021 een nieuw contract voor oud papier en karton afgesloten. Hiermee profiteren we van de huidige gunstige marktprijs van oud papier en karton, wat tot een voordeel leidt. Ook voor afval zien we echter een kostenstijging van de tractie door toegenomen prijzen van grondstoffen en brandstof. Dit betreft de directe kosten van het taakveld afval. In de paragraaf lokale heffingen wordt de kostendekkendheid van het tarief weergegeven. Daarin staan ook de toe te rekenen kosten die niet op dit taakveld staan. 

Baten: De baten voor de afvalstoffenheffing zijn voor 2022 met € 0,75 miljoen neerwaarts bijgesteld. Doordat in de begroting 2021 al is besloten tot een jaarlijkse verhoging van het vastrecht met 5% en de baten voor 2021 al in de voorjaarsnota neerwaarts zijn bijgesteld is het effect ten opzichte van de (bijgestelde) begroting per saldo € 0,11 miljoen positief. Het nadeel op de baten ten opzichte van 2021 vloeit met name voort uit een lagere onttrekking aan de voorzieningen voor afval.  In 2021 wordt in totaal voor € 0,85 miljoen onttrokken aan de egalisatie- en harmonisatievoorziening Afval en in 2022 neemt dit af tot € 0,41 miljoen. Het restant vloeit voort uit hogere geraamde baten voor verpakkingen. 

Milieu

Het saldo bij het product Milieu is ten opzichte van 2021 met € 0,26 miljoen verbeterd, de lasten zijn met € 0,26 miljoen gedaald en de baten zijn gelijk gebleven.

Lasten: De deelnemersbijdrage aan de Omgevingsdienst wordt verdeeld over de producten Milieu en Economische Ontwikkeling (zie product Economie). De totale deelnemersbijdrage stijgt door indexatie licht ten opzichte van de begroting 2021 maar de verdeling tussen beide producten is gewijzigd, waardoor € 0,38 miljoen meer wordt toegerekend aan Milieu. Dit komt voornamelijk door een gewijzigde administratieve verwerking. Daarnaast zijn in 2021 incidenteel middelen geraamd voor het instellen van het revolverend fonds, de transitievisie warmte en regionale energiestrategie. Dit leidt tot lagere lasten in 2022 van in totaal € 0,51 miljoen. Het restant van € 0,13 miljoen is het gevolg van een iets lagere toerekening van personele lasten.

Mutaties reserves
De onttrekkingen aan de reserves van € 0,14 miljoen is ter dekking van de eenmalige lasten binnen het product Sport, die samenhangen met de aanvraag NPG Plus op Sport.